164 HET ONTSTAAN VAN J3ASTAARDEN. 



minder veranderlijke soorten vertoonen daarentegen meental 

 een in 't oog loopende gelijkvormigheid, en houden daarbij 

 alle vrij nauwkeurig het midden tusschen de stamouders. Zijn 

 deze bastaarden vruchtbaar, dan neemt in de opeenvolgende 

 geslachten met de krachtiger ontwikkeling der vegetatieve dee- 

 len dikwerf ook de variabiliteit toe, ja na eenige generatiën kun- 

 nen zij het er in gunstige gevallen toe brengen, in het een of 

 ander opzicht de kenmerken hunner ouders te overtreffen. Deze 

 verandering treft meestal het eerst de bloemkronen, later ook 

 de overige deelen. Daarbij merkt men in den regel op, dat 

 de oorspronkelijke bastaardvorm zich in drie nieuwe vormen 

 splitst, waarvan de een aan den eersten bastaardvorm gelijk is, 

 de tweede meer met den vader, en de derde meer met de moeder 

 overeenkomt. Deze vormen zijn geenszins constant, doch gaan 

 gemakkelijk in elkander over. en zijn door talrijke tusschen- 

 vormen verbonden. Men noemt dit verschijnsel het terugslaan 

 der bastaarden tot de ouderlijke vormen. Of daarbij steeds een 

 volkomen terugkeer voorkomt, is nog niet uitgemaakt. Deze 

 vraag is zeer moeielijk te beantwoorden, omdat bij de gewone 

 cultuur der bastaarden zeer veelvuldig een vreemd-bestuiving 

 met stuifmeel der ouderlijke soorten plaats vindt, iets wat op 

 den duur natuurlijk een volkomen terugslaan ten gevolge moet 

 hebben en dit dan meestal ook reeds binnen weinige gene- 

 raties heeft. Vandaar dat slechts zeer zorgvuldige proeven, 

 gedurende een lange reeks vanjaren voortgezet , de bovengestelde 

 vraag kunnen beslissen. Slechts bij variëteitbastaarden is 

 het terugslaan zonder vreemd-bestuiving met zekerheid waar- 

 genomen. 



Ik heb in dit hoofdstuk getracht een kort en zoo duidelijk 

 mogelijk overzicht van de gevolgen der bastaardbevruchting 

 of der zoogenoemde kruising in het plantenrijk te geven . Ik 

 moest mij hierbij tot de alleralgemeenste resultaten beperken , 

 ja eenige algemeene regels, wier verband met de medegedeelde 

 feiten nog niet recht duidelijk is, geheel weglaten. Een uit- 

 voeriger behandeling zou den lezer zonder twijfel een veel groo- 

 ter aantal hoogst belangrijke verschijnselen hebben doen kennen , 

 want zoo eenig gebied uit de plantenphysiologie daaraan bizon- 



