40 DE BOUW EN DE VERRICHTINGEN DER BLADEN. 



standigheden verdampt wordt, te bepalen. De yjlant staat op 

 een balans , die door het plaatsen van gewichten op de kleine 

 schaal in evenwicht gebracht wordt. Door de verdamping wordt 

 de plant lichter, en om het evenwicht te herstellen zal men 

 dus gewichten van de schaal moeten afnemen. Men kan , door 

 dit b. V. elk uur te doen , den gang der verdamping gedurende 

 den dag nagaan , en zoodoende hare afhankelijkheid van warmte 

 en licht onderzoeken. Voor ons is het echter voldoende te 

 weten , dat de hoeveelheden door verdamping verloren water 

 uiterst aanzienlijk zijn, en in weinige dagen het gewicht der 

 plant zelf kunnen overtreffen. Vooal bij droge lucht, bij wind, 

 en bij helderen zonneschijn is de verdamping zeer krachtig, 

 en ook de temperatuur oefent op haar een belangrijken in- 

 vloed uit. 



De verdamping in de bladen vindt zoowel plaats door de 

 opperhuid, als door de cellen van het bladmoes, waar deze 

 met de tusschencellige lucht in aanraking zijn. De lucht in de 

 tusschencellige ruimten wordt daarbij met waterdamp bijna 

 verzadigd , en deze damp kan door de huidmondjes ontwijken 

 en zich met de drogere lucht mengen. Vandaar dat de ver- 

 damping van plantendeelen aanzienlijker is op die plaatsen, waar 

 huidmondjes aanwezig zijn , dan op die , waar men er geen aan- 

 treft. Zoo vertoonen b. v. de onderzijde en de bovenzijde der 

 bladen in dit opzicht in den regel een belangrijk verschil. Niet 

 zelden is de uitwaseming aan de onderzijde 5 — 10 maal, bij 

 sommige planten zelfs 30— 40 maal grooter dan die aan de 

 bovenzijde van hetzelfde blad. Van het laatste geval levert de 

 bekende Aucuba Japonica een voorbeeld. Deze opgaven mogen 

 voldoende zijn om zich een algemeen denkbeeld van de ver- 

 damping in bladen te vormen ; voor meer bijzonderheden om- 

 trent dit verschijnsel verwijs ik naar een volgend hoofdstuk, 

 dat aan de bewegingen van het water in de planten gewijd is. 



Wij komen thans tot het belangrijkste gedeelte van ons on- 

 derwerp: het ontstaan van organische stoffen in het blad. In 

 ons eerste hoofdstuk , over de bouwstoffen van het planten- 

 lichaam , hebben wij gezien , dat het grootste gedeelte van de 

 vaste stof, waaruit de plant bestaat, brandbaar is, en bij die 



