DE BOUWSTOFFEN VAN HET PLANTENLICHAAM. 15 



gebracht met een toestel, dat de lucht in een langzamen 

 stroom door de flesch heen zuigt. Zoo wordt de verbruikte 

 lucht voortdurend afgevoerd en door versche , zuurstof houdende 

 vervangen. Onderzoekt men nu de lucht, die de flesch met 

 kiemende zaden verlaat, en vergelijkt men hare samensteUing 

 met die der dampkringslucht , zoo vindt men dat zij een veel 

 grooter gehalte aan koolzuur bezit dan deze. De kiemende 

 zaden doen dus koolzuur ontstaan. 



Men kan met dezen eenvoudigen toestel de proef met allerlei 

 andere levende plantendeelen herhalen. Brengt men er bloemen 

 in, of wel afzonderlijke bloembladen, meeldraden of stampers, 

 brengt men er zich ontwikkelende blad- of bloemknoppen in, 

 of wortels, of stengeldeelen , in één woord welke plantendeelen 

 men maar wil , altijd verkrijgt men dezelfde uitkomst , n.1. een 

 grooter koolzuurgehalte van de verbruikte lucht , dan in gewone 

 lucht wordt aangetroffen. Het spreekt van zelf dat men bij 

 deze proeven zorgvuldig toe moet zien , dat zich in de flesch 

 geen koolzuur ontledende plantendeelen bevinden, m. a. w. 

 dat er geen groene organen in gebracht worden , of dat men , 

 zoo deze er in zijn, de proef in het donker neemt. Met deze 

 voorzorg is de uitslag steeds dezelfde; verzuimde men haar, 

 zoo zouden de planten koolzuur ontleden en zuurstof doen 

 ontstaan, en er zou dus juist een tegenovergesteld resultaat 

 verkregen worden. 



Wij hebben door deze verschillende proeven ons de kennis 

 verworven van drie zaken. Voor elke levensverrichting is zuur- 

 stof noodig, daarbij neemt het gehalte aan vaste stoffen af, 

 en wordt koolzuur aan de lucht afgegeven. Het is niet moei- 

 lijk het verband tusschen deze drie verschijnselen in te zien. 

 Ik behoef daartoe slechts te herinneren aan het feit, dat kool- 

 zuur ontstaat door de verbinding van koolstof met zuurstof, 

 en dat koolstof een nimmer ontbrekend element der organische 

 verbindingen uitmaakt. De zuurstof, die in het koolzuur door 

 de plant afgegeven wordt, is dus de ingeademde zuurstof; de 

 koolstof wordt ontleend aan de organische verbindingen. Hier- 

 van is echter een noodzakelijk gevolg, dat de hoeveelheid dier 

 organische stoffen afneemt, en wij vinden dus ook voor het ge- 



