DE BOUWSTOFFEN VAN HET PLANTENLICHAAM. II 



wisseling uit het lichaam te verwijderen. Men ziet, dat deze 

 laatste overeenlcomen met datgene, wat wij zoo even de ver- 

 sleten stoffen des lichaams hebben genoemd. 



Leven zonder zuurstof is voor de planten evenmin moge- 

 lijk als voor den mensch en de dieren. Wel kan een door de 

 zon beschenen plant in een zuurstofarme lucht het aanwezige 

 koolzuur ontleden, en zoo voor hare verdere ontwikkeling de 

 noodige zuurstof zelf bereiden , doch wanneer men voortdurend 

 dit gas weg voert en door zuurstofvrije lucht vervangt, zal 

 het leven der plant onder deze omstandigheden slechts van 

 korten duur zijn. Gemis van zuurstof doodt daarentegen de 

 plant niet terstond, doch het doet de levensverrichtingen stil- 

 staan; wordt na eenigen tijd dan weer zuurstof toegevoerd, 

 zoo blijkt de stoornis slechts tijdelijk geweest te zijn, en her- 

 stelt de plant zich na korter of langer tijd in haar oorspron- 

 kelijken toestand. Een langdurig oponthoud in een zuurstof- 

 vrije omgeving kan een plant daarentegen niet zonder gevaar 

 voor haar leven ondergaan. De meest sprekende bewijzen voor 

 de belangrijkheid van dit gas voor de stofwisseling leveren zonder 

 twijfel de gevallen van prikkelbaarheid en periodische bewe- 

 gingen. Iedereen kent het Kruidje-roer-mij-niet (J/Zw^j^/^^^^Va). 

 De blaadjes van deze plant zijn gevind, doch daarbij nog 

 eens vier aan vier op een algemeenen bladsteel te zamen in- 

 geplant. (Fig. i). Op de plaatsen waar een bladschijfje aan 

 zijn bladsteel verbonden is, of waar de vier bijzondere blad- 

 stelen aan den algemeenen steel vastgehecht zijn, en eindelijk 

 waar deze aan den stengel bevestigd is, treft men geledingen 

 aan, die min of meer aangezwollen zijn, en waardoor de be- 

 wegingen van onze plant bewerkt worden. Raakt men voor- 

 zichtig een gevind blaadje aan , zonder daarbij de geheele plant 

 te schudden, zoo ziet men de bladschijven van dit blaadje 

 zich naar elkander toe bewegen , en zich met hare bovenzijde 

 tegen elkander aanleggen. Men kan zelfs door een uiterst voor- 

 zichtige aanraking het er toe brengen dat slechts enkele blad- 

 schijven zich bewegen , doch meestal plant de prikkel zich 

 snel over het geheele blad voort. De nevensgaande figuur ver- 

 toont twee takken van het Kruidje-roer-mij-niet \ van den eenen 



