lO DE BOUWSTOFFEN VAN HET PLANTENLICHAAM. 



en eigenschappen zeer nauw overeenkomen, üe nadere be- 

 schouwing dezer gelijkmaking van het voedsel aan de bestand- 

 deelen des lichaams zal voor ons het onderwerp van een afzon- 

 derlijk hoofdstuk uitmaken. 



Vatten wij het tot hier toe beschrevene in korte woorden 

 te zamen , zoo kunnen wij zeggen , dat de plant tot hare voe- 

 ding water, vaste doch oplosbare anorganische stoffen en orga- 

 nische verbindingen noodig heeft. De beide eersten neemt zij 

 door de wortels uit den grond op; de bron der organische 

 stoffen is het koolzuur der lucht , dat zich met het in de plant 

 bevatte water, onder vrijwording van zuurstof, tot deze orga- 

 nische verbindingen vereenigt. Wat de stikstofhoudende orga- 

 nische stoffen betreft , zoo ontstaan deze uit de reeds gevormde 

 organische verbindingen en den salpeter of de ammonia, die 

 door de wortels uit den bodem worden opgezogen. De bron 

 van de zwavel van sommige organische verbindingen leerden 

 wij in de zwavelzure kalk van den bodem kennen. 



In het begin van dit hoofdstuk hebben wij gezien, dat de 

 voeding dient óf tot het voortbrengen van nieuwe organen en 

 het vergrooten der aangelegde, óf tot herstel der bij delevens- 

 verrichtingen versleten deelen des plantenHchaams. Ik heb er 

 toen op gewezen , dat deze versleten deelen uit de plant ver- 

 wijderd moeten worden, daar hunne opéénhooping voor het 

 leven schadelijk zou kunnen worden. Deze verwijdering der 

 versleten deelen, en het verslijten der deelen zelf, verdient te 

 dezer plaatse eenigszins uitvoeriger besproken te worden. 



Het verslijten der lichaamsdeelen bij het volvoeren van be- 

 wegingen draagt den naam van stofwisseling. Daarbij kan de 

 ontstaande beweging voor het oog waarneembaar, of wel van 

 dien aard zijn, dat zij zich aan een rechtstreeksche beschou- 

 wing onttrekt. Een onmisbare voorwaarde voor het plaats vin- 

 den der stofwisseling is de ademhaling. Dit verschijnsel, dat 

 bij alle levende wezens in hoofdzaak op hetzelfde neerkomt, 

 kan voor een geleidelijke behandeling gevoegelijk in twee wer- 

 kingen gespUtst worden, n.1. de inademing en de uitademing. 

 Zonder inademing is op den duur geen stofwisseling mogelijk • 

 de uitademing dient om de gasvormige producten der stof- 



