DE BOUWSTOFFEN VAN HET PLANTENLICHAAM. 9 



aard van dit gas bepalen, en vindt dan dat het zuurstof is. 



Dit vrij worden van zuurstof kan ons trouwens niet ver- 

 wonderen. Wij weten dat de organische plantenstoffen om te 

 verbranden de zuurstof der lucht opnemen en dan grooten- 

 deels in koolzuur en water overgaan. Daar nu de elementen 

 onvergankelijk en onveranderlijk zijn, zal er natuurlijk omge- 

 keerd zuurstof vrij moeten worden , wanneer koolzuur en water 

 in organische stoffen worden omgezet. 



De beide beschreven proeven , waarin planten koolzuur ont- 

 leedden , gelukken niet onder alle omstandigheden , en niet 

 met alle plantendeelen. Bloemen en hare verschillende onder- 

 deden , wortels , onderaardsche stengeldeelen , merg en hout 

 van stammen of stengels , in één woord al die organen , welke 

 een andere dan de groene kleur bezitten , kunnen geen kool- 

 zuur ontleden. Evenmin kunnen dit die plantensoorten, die 

 in het geheel geen groene kleurstof in haar weefsels voort- 

 brengen, zooals paddestoelen en schimmels, en onder de hoogere 

 planten de bremrapen, het warkruid en het stofzaad, alle 

 planten, waarover wij later uitvoeriger zullen moeten spreken. 

 De groene kleurstof der planten, het zoogenaamde bladgroen, 

 is dus een onmisbare voorwaarde voor de ontleding van het 

 koolzuur. Planten , die het missen , zijn genoodzaakt haar organi- 

 sche stof, hetzij als woekerplanten uit andere levende wezens, 

 hetzij als afvalplanten uit afgevallen bladen en andere rottende 

 organische stoffen te putten. Een tweede, even onmisbare 

 voorwaarde vóór het ontstaan van organische stoffen is het 

 Hcht. Herhaalt men de hierboven beschreven proeven in het 

 donker, zoo neemt de hoeveelheid koolzuur in de lucht niet 

 af, doch vermeerdert zelfs ten gevolge van andere processen, 

 die wij weldra nader zullen bespreken. 



Aan de vorming van organische stoffen uit koolzuur en 

 water door groene plantendeelen in het Hcht , geeft men den 

 naam van koolzuur-ontleding. Bij dit proces wordt het gas- 

 vormige en onbrandbare koolzuur, dat zoo geheel verschillend 

 is van de bestanddeelen van het plantenlichaam , ontleed en 

 in organische stoffen omgezet, die met diegene, waaruit verre- 

 weg het aanzienlijkste deel der plant bestaat , in samenstelling 



