8 DE BOUWSTOFFEN VAN HET PLANTENLICHAAM. 



Voor dat wij echter verder gaan is het noodig, ons door 

 een rechtstreeksche proef te overtuigen, dat werkelijk het 

 koolzuur de bron is, waaruit de planten de koolstof harer 

 organische verbindingen putten. Men kan dit op zeer eenvou- 

 dige wijze doen. Hiertoe brengt men een bebladerden tak , 

 liefst zonder dien van de plant af te snijden, in een wijde 

 glazen buis, en sluit de buis aan beide uiteinden door dek- 

 sels, die elk doorboord zijn, terwijl in deze doorboring een 

 nauwer glazen buisje luchtdicht bevestigd is. Het eene der 

 beide deksels bevat daarenboven een opening voor den tak, 

 doch ook deze opening wordt, na invoering van den tak , lucht- 

 dicht gesloten. De beide nauwe glazen buisjes zijn dus de 

 eenige wegen , waardoor de lucht in de wijde buis kan intreden 

 of haar verlaten. Men doet nu, door daartoe ingerichte toe- 

 stellen, een stroom lucht door de buis gaan, en onderzoekt 

 de lucht, wanneer zij de buis verlaat. Vergelijkt men dan de 

 samenstelHng van deze lucht met de bekende samenstelling 

 van gewone dampkringslucbt, dan kan men hieruit de ver- 

 anderingen afleiden, die zij in de buis heeft ondergaan. Het 

 blijkt dan, dat het koolzuur voor een groot gedeelte uit die 

 lucht verdwenen en dus door de plant opgenomen is. De in- 

 richting van deze proef laat niet toe te bepalen of de hoe- 

 veelheid van de lucht, die de plant omgeeft, vermindert, iets 

 wat men, om het verdwijnen van het koolzuur, allicht zou 

 vermoeden. Plaatsen wij echter een bebladerde plant aan het 

 licht onder een glazen klok , waarvan de lucht door water 

 zoodanig afgesperd is, dat de stand van het water tegelijk de 

 hoeveelheid lucht aangeeft, zoo ziet men, dat deze hoeveel- 

 heid bijna niet verandert , al zet men de proef ook gedurende 

 verscheidene uren voort, en al heeft men een duidelijk merk- 

 bare hoeveelheid koolzuur vooraf toegevoegd. Toch wordt het 

 koolzuur ontleed, en blijkt de lucht, bij later onderzoek, 

 hiervan tot een belangrijk bedrag aan de plant afgegeven te 

 hebben. Tegelijk met het opnemen van koolzuur moet dus 

 een ander gas door de plant aan de lucht zijn teruggegeven , 

 en wel in ongeveer even groote hoeveelheid als die van het 

 opgenomen koolzuur. Langs scheikundigen weg kan men den 



