DE BOUWSTOFFEN VAN HET PLANTENLTCHAAM. 3 



zuur en water onder deze nooit ontbreken, ja dat in vele 

 gevallen er niet anders ontstaat dan alleen deze beide lichamen. 

 Deze brandbare stoffen nu worden in de scheikunde organi- 

 sche genoemd, in tegenstehing van de vroeger besproken 

 anorganische. 



Voor een algemeen overzicht van de voedingsverschijnselen 

 der planten is het voldoende de vragen te beantwoorden , welke 

 de bronnen zijn, waaruit de plant haar water, hare anorga- 

 nische en hare organische stoffen put? Dat het water door 

 de wortels uit den grond wordt opgenomen , weet iedereen , en 

 wij kunnen ons dus terstond tot de behandeling der beide vol- 

 gende vragen wenden. Gaan wij na, wat een opmerkzame be- 

 schouwing van de levensvoorwaarden der bij ons gekweekte 

 of in het wild voorkomende planten ons daaromtrent leeren kan. 



De bodem, waaruit onze tuinplanten haar voedsel putten, 

 is de gewone tuinaarde. Deze bestaat ten deele uit zand, en 

 ten deele uit de halfvergane overblijfselen van planten. Aan 

 de laatste heeft zij haar zwarte kleur te danken. 



Telken jare vallen van boomen en heesters de bladen af, 

 eenjarige planten sterven geheel, en van overblijvende ge- 

 wassen vergaat alles, wat zich boven den grond ontwikkeld 

 heeft. Al deze plantendeelen worden met de aarde der perken 

 gemengd en als een goede mest beschouwd. Zij verrotten 

 gedeeltelijk, en gaan daardoor tot een vormlooze fijnkprrelige 

 massa over. Onze tuinplanten vinden in den grond dus zoowel 

 organische als anorganische stoffen, en wij kunnen dus uit de 

 waarneming van deze de vraag niet oplossen, of zij beide, 

 dan wel slechts een van beide deelen van haar voedsel uit den 

 bodem opnemen. Daarentegen zijn er een aantal planten, die 

 op onze duinen en zandverstuivingen groeien op plaatsen , waar 

 de lichtgele kleur van den grond ons reeds terstond doet zien , 

 dat hij uit zuiver zand bestaat, waarmede hoogstens anorga- 

 nische zouten vermengd kunnen zijn, doch dat in elk geval 

 van de bruine, halfvergane overblijfsels van vroegere planten 

 geen spoor is aan te treffen. Zulke planten vinden dus geen 

 organisch voedsel in den grond, en daar in de lucht evenmin 

 organische stoffen voorkomen, kunnen wij omtrent haar zeker 



