7 o DE TIJDELIJKE BEWAARPLAATSEN VAN HET VOEDSEL. 



hoeven wij ons slechts aan de eigenschappen van meel te her- 

 inneren. Brengt men tarwemeel in water, dan vormt dit eene 

 taaie, deegachtige massa. De oorzaak hiervan kan natuurlijk 

 niet in de ronde , vrij harde zetmeelkorrels gelegen zijn , doch 

 moet juist in het eiwitgehalte van dit meel gezocht worden. 

 Aan dit eiwitgehalte heeft het uit zulk meel gebakken brood 

 een belangrijk deel zijner voed/aamheid te danken. 



Denzelfden bouw als het kiemwit van graankorrels, dat uit 

 cellen bestaat, die met zetmeelkorrels en daartusschen liggend 

 eiwit gevuld zijn, vertoonen ons de zaadlobben van die zaden^ 

 die of in 't geheel geen kiem hebben , of bij welke dit lichaam 

 slechts weinig ontwikkeld is. Wij behoeven dus hierbij niet af- 

 zonderlijk stil te staan. Daarentegen zijn er een aantal zaden, 

 die , hetzij in het kiemwit , hetzij in de zaadlobben , in plaats 

 van zetmeel een andere stof herbergen. Deze stof is dan meestal 

 olie, en vele planten, wier zaden zulk een olie voortbrengen, 

 worden ter verkrijging van deze in het groot gekweekt. Lijn- 

 olie en raapolie worden beide door persen verkregen uit plan- 

 tenzaden, de eerste uit lijnzaad of vlaszaad, de andere uit 

 raapzaad, dat ook wel koolzaad genoemd wordt. In zulke olie- 

 houdende zaden is de olie niet in druppels aanwezig , die daarin 

 als het ware de plaats der zetmeelkorrels van andere zaden 

 innemen, maar bevindt zich de olie in uiterst fijn verdeel- 

 den toestand met eiwit gemengd, zoodat men haar eerst 

 zien kan , wanneer men een doorsnede in water brengt , of in 

 een andere vloeistof, die eveneens op het eiwit inwerkt en 

 daardoor een scheiding teweeg brengt. Uit dit innige mengsel 

 bestaat de hoofdinhoud der cellen , terwijl daarin niet zelden nog 

 andere lichamen liggen , die een ronde of hoekige gedaante 

 hebben en dikwijls sprekend op zetmeelkorrels gelijken. Deze 

 korrels bestaan óf geheel uit eiwit, óf bevatten in een uit 

 eiwit gevormd omhulsel zekere insluitsels, die of kristallen, 

 of kleine ronde korrels zijn. Men noemt deze eiwitlichamen, 

 met of zonder de ingesloten voorwerpen , aleuronkorrels ; daar 

 zij in water tot een deegachtige massa opzwellen, heeft men 

 ze ook wel met den naam van kleefmeel bestempeld. 



Zetmeel, oHe en eiwit zijn de drie voornaamste vertegen- 



