DE BEWEGING VAN HET WATER. I25 



werkingen zijn , hetzij deze in scheikundige omzettingen van de 

 opgenomen voedingsstoffen , of in den groei der organen , of in 

 de productie van bepaalde voor het leven nuttige stoffen bestaan , 

 of welke andere doeleinden ook hebben mogen , steeds is een 

 aanzienlijke watergehalte een der meest noodzakelijke voorwaar- 

 den voor deze processen. Het water maakt zoowel deel uit van 

 den celwand , als van den celinhoud , ja in volwassen cellen is 

 de laatste niet zelden bijna geheel eene waterige oplossing van 

 verschillende stoffen , die slechts door een geleiachtig laagje van 

 den celwand is afgesloten. Vandaar dat overal waar organen of 

 cellen groeien, water tot den opbouw dezer deelen in aanmer- 

 kelijke hoeveelheid verbruikt wordt. 



Wij herinneren ons , dat in de groene bladeren de organische 

 stof ontstaat uit koolzuur en water, welke lichamen onder den 

 invloed van het licht in zetmeel worden omgezet , dat wij in de 

 bladgroenkorrels als product van deze werkzaamheid hebben 

 leeren kennen. Ook bij deze zoo belangrijke verrichting wordt 

 dus water verbruikt. De hoeveelheid water, die hiervoor, als- 

 mede voor den groei noodig is, wordt echter verre overtroffen 

 door die, welke in de lucht uitgespreide plantendeelen door 

 verdamping verliezen. De opperhuid der bladen laat wel is waar 

 zelf weinig water door, doch zij bezit een groot aantal fijne 

 openingen, de zoogenoemde huidmondjes, die met de tusschen- 

 cellige ruimten van het bladmoes in gemeenschap staan. Aan 

 deze ruimten grenzen de cellen rechtstreeks , en haar met water 

 doortrokken wand moet dus steeds aan de lucht in deze holten 

 water in dampvorm afstaan , die dan door de huidmondjes ont- 

 wijken kan. Dat de hoeveelheid van het op deze wijze verloren 

 water zeer aanzienlijk kan zijn, weet iedereen uit het feit, dat 

 op warme dagen planten die in een drogen bodem wortelen, 

 licht verwelken en eerst door begieten weer frisch kunnen wor- 

 den. Het is duidelijk, dat deze laatste oorzaak van beweging 

 van het water bij ondergekoken waterplanten niet bestaat. 



Door de verdamping of door het verbruik van water bij den 

 groei en de productie van organisch voedsel worden de cellen , 

 waarin deze processen plaats vinden, armer aan vocht dan de 

 naastbijgelegene , in welke zulk een verbruik niet plaats vindt. 



