DE BEWEGING VAN HET WATER. I29 



der wortels het vocht eenerzijds uit den bodem opzuigen en 

 er zich zoo sterk mede vullen, dat hare wanden er geheel 

 door gespannen zijn. Deze spanning speelt als drukkracht een 

 belangrijke rol bij het opstuwen van het vocht. Daar nu het 

 opgestuwde vocht zich in den wortel moet bewegen en uit 

 dezen door den stam verder worden geleid en het weefsel van 

 wortel en stam aan deze beweging een zekeren weerstand biedt, 

 zal de kracht tengevolge van dezen weerstand naar boven toe 

 steeds afnemen. Daarbij oefent de kolom water in deze organen 

 door haar gewicht een zekere drukking uit, die natuurlijk 

 eveneens nadeelig op de grootte der overblijvende kracht werken 

 zal. Is nl. de kolom in eenigen boom zoo hoog, dat hare 

 drukking aan de kracht der wortels gelijk komt, zoo zal zij 

 niet meer voortbewogen kunnen worden en zal men boven 

 deze hoogte van de werking dier kracht niets meer bespeuren. 

 Hoe lager bij den wortel dus, des te minder is deze kracht door 

 tegendrukking en weerstand verzwakt en des te duidelijker zal 

 zij dus in onze proeven kunnen worden waargenomen. In de 

 kroon van hooge boomen is van den invloed der worteldrukking 

 niets te bespeuren en zelfs in den stam pleegt zich deze in- 

 vloed niet te doen gelden, daar de worteldrukking bij boomen 

 nooit die grootte bereikt, die wij zooeven voor haar bij den 

 wingerd leerden kennen. 



Niet alleen tijdens het eerste uitloopen der knoppen persen 

 de wortels het water omhoog. Op eiken tijd van den zomer, 

 ja, zoolang de planten nog niet in den toestand van winter- 

 rust teruggekeerd zijn, kan zij worden waargenomen. Wel is 

 waar bloeden wingerden en andere houtgewassen na het ont- 

 plooien hunner bladeren niet meer, zoo men ze verwondt. 

 Dit komt echter daardoor , dat in die periode , behalve de 

 opstuwende kracht der wortels, ook nog de zuigende kracht 

 der bladen werkt, die wij reeds met een enkel woord be- 

 spraken. Deze zuiging is zoo sterk, dat zij het uitvloeien van 

 water uit de wonden geheel belet. Men kan echter deze zuiging 

 doen ophouden b.v. door de plant met een dampverzadigde 

 lucht te omgeven, zoodat zij geen vocht meer verdampen 

 kan. Heeft men een wingerd in een pot gekweekt, zoo kan 



9 



