DE BEWEGING VAN HET WATER. I3I 



ten tijd te groot is om op de wondvlakte te blijven rusten, 

 en zijdelings langs den stengel afvloeit. Het is de wortel, die 

 dit vocht omhoog perst. 



De drtikkracht der wortels is ook de oorzaak van het ver- 

 scliijnsel, dat onder den naam van het tranen van planten 

 bekend is en tot de merkwaardigste zaken behoort, die 

 men bij planten kan waarnemen. Zeer schoon vindt men dit 

 bij sommige Aronskelken, vooral bij de in fig. 62 afgebeelde 

 soort. Uit de toppen van de groote pijlvormige bladen van 

 deze plant komen voortdurend druppels water te voorschijn, 

 die weldra afvallen , en terstond door nieuwe vervangen wor- 

 den. Telkens, wanneer de omgevende lucht vochtig genoeg 

 is , om een te sterke verdamping te verhinderen , kan men dit 

 tranen waarnemen. Doch het is niet noodig daartoe uitheemsche 

 gewassen te gebruiken : onze inlandsche grassen en talrijke 

 lage, hetzij eenjarige, hetzij overblijvende planten, bezitten, 

 hoewel in mindere mate, dezelfde merkwaardige eigenschap. 

 Bij deze moet echter de verdamping in de bladen bijna ge- 

 heel belet worden, en tegelijker tijd de werkzaamheid der 

 wortels een zeer krachtige zijn. Vandaar, dat aan de toppen 

 en de randen der bladen bij deze planten waterdruppels te 

 voorschijn komen , wanneer 's avonds bij zons-ondergang de 

 lucht zich sterk afkoelt, en daardoor het dauwpunt, d. is de 

 temperatuur waarop de lucht met waterdamp verzadigd is, 

 nadert. Bij o verse lir ij ding van dit dauwpunt, dus bij verder da- 

 len der temperatuur , ontstaat er dauw , daar dan de overvloedige 

 -vvaterdamp in druppels neerslaat. Doch voordat deze graad van 

 koude bereikt is , kan men aan de planten reeds de vermelde 

 waterdruppels waarnemen. Kunstmatig kan men dit verschijn- 

 sel telkens te voorschijn roepen, wanneer men de planten in 

 potten heeft staan , en deze sterk begiet , terwijl de bladen 

 met een glazen klok overdekt zijn. De vochtigheid begunstigt 

 de werking der wortels, de klok vermindert de verdamping, 

 -en alle voorwaarden voor het tranen zijn dus gegeven. Aan 

 kiemplanten van granen, stekken van Fuchsia, Tradescantia 

 zebrina , en vele andere gewassen kan men dit verschijnsel , 

 onder de genoemde voorzorgen . steeds gemakkelijk waarnemen. 



