DE BEWEGING VAN HET WATER. 14I 



ding der wortels. Ook van andere boomsoorten worden zulke 

 voorbeelden beschreven . 



Leeren nu deze waarnemingen ons zonder eenigen twijfel , 

 dat het water zich in het houtlichaam voortbeweegt , zoo 

 kunnen wij door een meer algemeene beschouwing en verge- 

 lijking van de meest uiteenloopende boomsoorten tot dezelfde 

 gevolgtrekking geraken. In de plantkunde neemt men onder 

 de met bloemen bloeiende planten drie typen van boomvormen 

 aan, nl, de loofboomen, de naaldboomen en de palmen met 

 hunne verwanten. De overeenkomst tusschen de beide eerste 

 typen is zoo groot, dat wij deze voor onze beschouwing te 

 samen kunnen vatten en tegenover de geheel anders gevormde 

 palmen plaatsen. Onze loofboomen, die door hunne vlakke, 

 min of meer breede bladeren gekenmerkt zijn en meestal des 

 winters hun loof verloren hebben en de aan hunne naald- of 

 schub vormige bladen herkenbare, in den winter meest groene 

 naaldboomen komen daarin met elkander overeen, dat hunne 

 stammen vertakt zijn en dat de zijtakken van deze takken 

 telken jare in aantal toenemen, als de winterknoppen in het 

 voorjaar beginnen uit te loopen. Met het vermeerderd aantal 

 twijgen gaat natuurlijk een toenemen van het getal der bladen 

 gepaard, hetgeen weer ten gevolge heeft, dat de hoeveelheid 

 water, die door den boom verdampt wordt, met elk jaar 

 aanzienlijker wordt. Al dit water moet door den stam omhoog 

 gevoerd worden en de telken jare grootere hoeveelheid eischt 

 dus telken jare een breedere stroombaan. Het is in volkomen 

 overeenstemming hiermede , dat de stammen van loof- en 

 naaldboomen gedurende hun geheele leven in dikte toenemen 

 en dat deze diktegroei wel is waar ook den bast betreft , doch 

 voor verreweg het grootste deel door een aanzetting van nieuwe 

 houtlagen rondom de bestaande tot stand gebracht wordt. 

 Hoe meer water de stam dus omhoog moet geleiden, hoe 

 dikker zijne houtmassa is. 



Geheel anders is het bij de Palmen. Hun stam is niet ver- 

 takt en draagt aan den top een kroon van weinige, maar zeer 

 groote bladen. In het midden tusschen deze bladen vinden 

 wij den eindknop, die den eigenlijken top des stams inneemt. 



