DE SCHEIKUNDIGE BESTANDDEELEN DER PLANTEN. l6l 



Apatiet geheeten , dat als minerale mest meer en meer ingang 

 vindt, geheel uit phosphorzuren kalk bestaat. Ook silicium 

 levert zeer bekende verbindingen; het gewone zand toch be- 

 staat slechts uit silicium en zuurstof, terwijl klei een verbin- 

 ding is van deze beide elementen met verschillende metalen , 

 waaronder natrium en kalium, die wij boven leerden kennen, 

 of beiden, of ten minste één van beiden steeds voorkomen. 



Het bovenstaande moge voldoende zijn om aan te toonen, 

 dat de elementen, waaruit de plantenasch bestaat, geenszins 

 zoo geheel vreemde stoffen zijn, als men op het eerste gezicht 

 zou meenen, doch integendeel alle zeer algemeen zijn en be- 

 standdeelen van zeer bekende verbindingen uitmaken. Uit- 

 voeriger over deze elementen te spreken, zou ons te ver van 

 het onderwerp afvoeren en ons geheel op scheikundig gebied 

 overbrengen. Ik wensch nog slechts ééne zaak op den voor- 

 grond te stellen , nl. dat ook in de plantenasch deze elementen 

 niet in vrijen , maar in verbonden toestand worden aangetroffen 

 en wel zoo , dat koolzuur , phosphorzuur , zwavelzuur en chloor 

 in verbinding met de genoemde metalen zouten vormen. Welke 

 deze zouten zijn is voor ons van weinig belang , daar het zeker 

 is, dat in de levende plant de verbindingen andere zijn, dan 

 in de asch. Het is daarom, dat wij de elementen der asch, 

 en niet de verbindingen hebben aangevoerd; de kennis der 

 eerste toch is van het hoogste gewicht voor de leer van de 

 voeding der planten, de kennis der laatsten echter leert ons 

 daaromtrent zeer weinig en is eerder geschikt ons op een 

 dwaalweg te voeren. 



Terwijl wij nu de vraag, waar vandaan de planten onder 

 gewone omstandigheden al deze elementen verkrijgen, dat is 

 met andere woorden, in welke verbindingen en in welken toe- 

 stand zij in den grond voorkomen , voor een ^nder hoofdstuk 

 bewaren, moeten wij nu de rol van elk dezer elementen in 

 het plantenleven nagaan. Hierbij valt omtrent de vijf elementen 

 van onze eerste groep op te merken, dat zij allen voor de 

 productie van den eiwitachtigen inhoud vereischt worden, ter- 

 wijl de drie eersten te samen verbonden zijn in de celstof, 

 waaruit de wand van alle cellen van het plantenlichaam be- 



II 



