102 DE SCHEIKUNDIGE BESTANDDEELEN DER PLANTEN. 



Staat. Zonder deze vijf elementen is dus een levende cel niet 

 denkbaar en wij kunnen dus zeggen dat hiermede hun belang 

 voor het plantenleven volledig genoeg bekend is, vooral als 

 men bedenkt, dat nog tallooze andere stoffen in het planten- 

 lichaam eveneens uit hen , of uit eenigen van hen samengesteld 

 zijn. Anders is het gesteld met de elementen der beide andere 

 groepen. Verschillende beschouwingen leiden er wel is waar 

 toe, om aan den phosphorus een rol bij het ontstaan van de 

 eiwitstoffen van den celinhoud toe te schrijven, doch deze 

 opvatting is nog geenszins bewezen. Evenzoo is het met de 

 andere genoemde elementen gesteld. Een gunstige uitzondering 

 maakt het ijzer, waarvan men door rechtstreeksche proeven 

 nauwkeurig weet, voor welke verrichtingen het benoodigd is. 

 Ik wensch dus dit element eenigszins uitvoeriger te bespreken 

 en daarna nog van enkele der overigen het meest wetenswaar- 

 dige mede te deelen. 



Het ijzer speelt een rol bij het ontstaan van de groene kleur- 

 stof der planten. Deze groene kleurstof, het bladgroen , is een 

 van de noodzakelijke voorwaarden voor de productie van or- 

 ganische stof in de plant , zoodat een plant , die deze niet be- 

 zit , haar vaste stof niet vermeerderen kan. Slechts woeker- 

 planten en afvalgewassen maken hierop een uitzondering , daar 

 zij hare organische stoffen óf aan levende, óf aan afgestorven 

 deelen van planten of dieren ontleenen. Zulke gewassen zijn 

 dan ook gewoonlijk van de frissche groene kleur , die de overige 

 planten siert, ten eenenmale verstoken. Groene planten echter 

 bevatten steeds een zekere hoeveelheid ijzerverbindingen, en 

 bij gemis van deze kunnen zij niet groen worden , en dus ook 

 geen organische voedingsstoffen bereiden. Zij verkeeren ten 

 opzichte harer voeding in dezelfde omstandigheden als b. v. 

 de in het donker groeiende zoogenoemd geëtioleerde uitloo- 

 pers der aardappels in onze kelders. Om deze rol van het ijzer 

 te bewijzen , maakt men gebruik van de reeds meermalen be- 

 sproken waterculturen. Men kweekt de planten daartoe van 

 hare eerste jeugd af in water, dat wel alle overige voor het 

 leven der plant noodzakelijke stoffen in de vereischte verbin- 

 dingen en in de juiste hoeveelheid bevat, doch geheel vrij is 



