DE LEER DER BEMESTING. 167 



het ons te doen om een algemeen inzicht te verkrijgen in de 

 voornaamste verschijnselen, het algemeene van het bijzondere 

 te schiften, en dit laatste slechts te gebruiken als voorbeeld 

 van de algemeene wetten en regels , zonder door een te groote 

 opeenstapeUng van afzonderlijke feiten , het juiste inzicht in de 

 hoofdzaken moeilijker te maken. 



Het moet echter voor een ieder duidelijk zijn , dat deze 

 methode van behandeling wel daar met goed gevolg in toe- 

 passing kan gebracht worden, waar de kennis van de ver- 

 schijnselen , ten minste in hoofdzaken , volledig is , dat zij echter 

 in die gevallen, waar ons nog verscheiden zaken duister zijn, 

 wier kennis voor een volkomen juist inzicht vereischt wordt, 

 slechts met moeite en met omzichtigheid kan worden doorge- 

 voerd. In zulken toestand bevindt zich nu het onderdeel onzer 

 wetenschap, dat wij op de volgende bladzijden moeten be- 

 spreken, en ik meen daarom aan mijne lezers geen ondienst 

 te doen, zoo ik uit het voorhanden materiaal een eenigszins 

 willekeurige keuze doe en hun slechts die zaken voordraag, 

 welke tot een duidelijk algemeen inzicht kunnen lijden , zonder 

 er daarbij waarde aan te hechten, of de medegedeelde re- 

 gels aan uitzonderingen onderhevig zijn , of dat voor een 

 toepassing op enkele afwijkende gevallen de gegeven voorstel- 

 ling wijzigingen zou moeten ondergaan. Van de behandeling 

 van al deze bijzondere gevallen moet ik hier afzien, daar zij 

 geheel buiten mijn tegenwoordig doel gelegen zijn. 



Het zij mij veroorloofd, vóór dat ik tot mijn eigenlijk on- 

 derwerp overga, in korte trekken eenige hoofdpunten uit de 

 uitkomsten van onze vorige beschouwingen te recapituleeren , 

 daar deze voor de tegenwoordige het noodzakelijke uitgangs- 

 punt vormen. Ik beperk mij daarbij tot de groene landplanten , 

 daar zoowel de watergewassen alsook de woeker- en afval- 

 planten geen deel van onze beschouwingen zullen uitmaken. 



Onder de stoffen, die aan de samenstelling van het plan- 

 tenlichaam deel nemen, komt aan het water de eerste plaats 

 toe, zoowel wat de belangrijkheid van zijn rol, als vooral wat 

 zijn hoeveelheid betreft. Zonder water is geen verrichting van 

 het leven denkbaar; voor alle bewegingen, zoowel die van den 



