l8o DE LEER DER BEiMESTING. 



ten, al naar gelang der oorzaken, verschillende meststoffen 

 worden toegevoegd, die het absorptievermogen verhoogen. Is 

 b. V. de aanwezigheid van zuren humus de oorzaak, zoo is 

 de toevoeging van krijt of kalk , die het zuur afstompt , een 

 goed middel, waarbij echter dikwijls een betere drooglegging 

 van den te vochtigen grond noodig is om op den duur zijn 

 doel te bereiken. Is het eerste geval voorhanden, zoo wijst 

 het scheikundig onderzoek natuurlijk aan, welke stoffen in 

 voldoende hoeveelheid aanwezig zijn en welke ontbreken of 

 in ongenoegzame hoeveelheid voorkomen. Daar men nu, gelijk 

 wij in onze vorige verhandelingen uitvoerig uiteengezet heb- 

 ben, gemakkelijk weten kan welke stoffen een plant noodig 

 heeft, zoo behoeft men slechts na te gaan welke van deze 

 ontbreekt. Deze stof zal het zijn, die door bemesting moet 

 worden toegevoerd. Veel algemeener komt het echter voor, 

 dat de voor de plant noodzakelijke stoffen wel in den grond 

 in voldoende, ja dikwijls in overgroote hoeveelheid aanwezig 

 zijn, doch dat zij daarin in den onoplosbaren toestand voor- 

 komen. Dan komt het er op aan een zekere hoeveelheid uit 

 dien staat over te voeren in een toestand , waarin zij door de 

 planten kunnen worden opgenomen. Deze verandering kunnen 

 de bedoelde stoffen óf onder de werking van verschillende 

 zouten ondergaan, óf onder die van het koolzuur. Om het 

 laatste in den bodem te brengen, moet men natuurlijk dezen 

 met stoffen vermengen die langzamerhand in koolzuur veran- 

 deren, daar het koolzuur zelf, als een gasvormig lichaam , tot 

 bemesting ongeschikt is. De gemakkelijkste en rijkelijkste bron- 

 nen van koolzuur zijn, gelijk bekend is, half verrotte over- 

 blijfselen van planten of dieren, die langzamerhand vergaan. 

 Bij dit vergaan toch gaan zij onder opname van zuurstof uit 

 de lucht in koolzuur , water en enkele andere verbindingen over. 

 Zie daar de reden van de bemesting met organische stoffen , 

 een wijze van bemesting, die langen tijd bijna de eenige ge- 

 bruikelijke was en thans nog verreweg de belangrijkste rol 

 speelt. Te meer komt haar die rol toe, daar de gebruikelijke 

 dierlijke uitwerpselen, behalve de organische stof, nog ver- 

 schillende anorganische verbindingen bevatten , wier toevoeging 



