DE LEER DER BEMESTING. 



aan het land slechts voordeelig, ja niet zelden volstrekt nood- 

 zakelijk is. In den loop van den zomer vergaat de organische 

 meststof langzamerhand , zij is dus een voortdurende bron van 

 koolzuur, dat in het door den grond geabsorbeerde water 

 zich verspreidt en oplossend op een aantal der belangrijkste 

 bestanddeelen werkt. Eiken dag lost het van deze een zekere 

 hoeveelheid op, en terwijl steeds de opzuiging door de wor- 

 tels de hoeveelheid opneembare stoffen in den bodem ver- 

 mindert , bewerkt het koolzuur bij voortduring een vermeerdering 

 van deze lichamen, ten koste van de vaste bestanddeelen, 

 die zonder den invloed van dit koolzuur onoplosbaar en dus 

 voor het plantenleven geheel nutteloos zouden zijn. 



In deze oplossende werking kan, gelijk wij mededeelden, 

 het koolzuur door andere stoffen vervangen worden. Zoo kunnen 

 de moeilijk oplosbare phosphorzure zouten door toevoeging 

 van keukenzout of salpeter in den opgelosten toestand worden 

 overgevoerd. Ook deze methode wordt, in bepaalde gevallen, 

 gebruikt, en heeft het voordeel dat deze meststoffen niet zel- 

 den , gelijk b. V. de laatstgenoemde , ook zelf door de planten 

 opgenomen en nuttig verwerkt kunnen worden. 



Trachten wij nu de gevondene regels toe te passen, niet 

 op gronden, die voor het eerst in cultuur gebracht moeten 

 worden en dus nog geen bewerking door den mensch onder- 

 gaan hebben, maar op velden, die sedert lange jaren door 

 den mensch bebouwd worden. Was de methode van bebou- 

 wing steeds goed, zoo komt het er slechts op aan, voortdu- 

 rend den goeden toestand van den bouwgrond te behouden 

 en te zorgen, dat deze door de cultuur niet vermindere. Is 

 echter de vruchtbaarheid slechts een geringe, hetzij dit in de 

 natuur van het veld zijn oorzaak heeft, hetzij zij door onvol- 

 doende zorgen langzamerhand is afgenomen , dan is het noodig 

 haar weer tot haar grootst mogelijken trap terug te voeren. 

 Het komt er dan op aan om den bovengrond te onderzoeken 

 en na te gaan , welke de oorzaak van de mindere vruchtbaar- 

 heid is. Is deze oorzaak gevonden, zoo moet zij, door be- 

 mesting of andere bewerking van den bodem verwijderd worden ; 

 de beginselen waarop dit berust, hebben wij hierboven reeds 



