DE INSECTENETENDE PLANTEN. 



honderdduizendste deelen van een milligram woog, was groot 

 genoeg om , op een kliertje gelegd , het steeltje te doen krom- 

 men. Dit stukje kon slechts met een goede loupe gezien, en 

 met de punt van een zeer scherpe naald aangevat en opge- 

 licht worden ; het bleef eerst op het dauwdruppeltje drijven , 

 doch werd door middel van de naald onder gedrukt en met 

 het kliertje zelf in aanraking gebracht. Zulke proeven toonen 

 ons een uiterst fijne gevoeligheid aan, die bijna alles overtreft 

 wat men van gevoeligheid niet alleen bij planten, maar zelfs 

 bij dieren kent. Ja, de gevoelsnerven van den mensch kunnen 

 niet zulke kleine deeltjes onderscheiden , als de kliertjes van 

 de zonnedauw. Doch het gevoel der Drosera's is nog veel 

 scherper ontwikkeld. Dit kunnen proeven met oplossingen van 

 ammoniakzouten leeren. Ammoniak is een der stoffen die, bij 

 verrotting of onder andere omstandigheden, uit eiwit, vleesch 

 en daarmede overeenkomende lichamen ontstaan. Lost men 

 van eenig ammoniakzout een weinig ifi een vijfhonderd maal 

 grootere hoeveelheid water op en brengt men van deze zeer 

 verdunde oplossing een klein druppeltje op eenige kliertjes 

 van het vliegen vangertje, zoo kan dit, onder gunstige omstan- 

 digheden, beweging der stelen tengevolge hebben. Neemt 

 men hierbij in aanmerking dat volkomen zuiver water geen 

 invloed uitoefent, zoo ziet men dat het vliegenvangertje zoo 

 geringe hoeveelheden dezer zouten onderscheiden kan, als 

 wellicht op geene andere wijze kunnen worden aangetoond. 



Evenals ammoniak werken allerlei andere stoffen, en wel 

 voornamelijk diegene , die , evenals dit lichaam , stikstof in 

 hare verbinding bevatten en daarbij geheel of ten deele in het 

 vocht der khertjes oplossen , zoo b. v. nicotine en strychnine. 

 De aanwending van zulke lichamen heeft niet alleen de be- 

 weging van de stelen der klieren ten gevolge, maar bewerkt 

 ook een rijkelijker afzondering van het zure vocht door de 

 klieren zelve. Ook vele stikstofvrije stoffen bezitten het ver- 

 mogen, de beweging der tentakels te veroorzaken en de klie- 

 ren tot krachtiger werkzaamheid aan te sporen ; zoo b. v. vele 

 zuren. 



De tentakels kunnen in het algemeen op tweeërlei wijze er 



