7327 
co: gratificaltrum me etiam ſtudio tironum elle 
Fpero, qui emendare tutius [ynonyıma mea opera et 
‚meliores nonnullas. icones in patribus ıllis inyenire 
poterunf, quam quas vulgo citare folent. k 
°  Comprehendit autem hic  commentariolus pri- 
nam l[eculi decimi [exti dimidiam partem: quotem- 
inclaruerunt praeter Hieronymum Braunichweig, 
immortalia nomina Othonis Brunfelfii, Gordi utrius- 
que, Euricii ei Valerii, Leonardi Fuchfi, Hierony- 
mi Tragi et Conradi Gelneri. De iis, qui hos ex- 
seperunt, Guil. Turnero, Remb. Dodonaeo, Petr. 
Audr, Matthiolo, Matth. Lobelio, Car. Oluſio, Joach. 
Gamerario, Jac. Tabernaemontana, Jac. Dalecham- 
pio, Profp. Alpino, Fab. Columna, Galp. denique 
et Jo. Bauhino, tum in hiftoria rei herbariae ube- 
zius disferui, tum nimis longum duco, hic diligen- 
tius praecipere. s 
Itaque uf vera rei herbariae forma, quam eo 
aevo prae [e ferebat, in conſpectum prodeat, mo- 
nendum eſt, initio l[eculi decimi [exti omnem reı 
herbariae penum haultaım fere fuillfe ex Herbariüs 
feu Hortis [anitatis; libris et obfenritate auctorum, 
qui plerumgue monachi fuerunt, et inepliarum in- 
credibilium copia et iconum ligno incilarum ruditate 
taediofis. Plerasque herbarum figuras e codicibus 
Wiolcoridis mutuo acceperunt, nonnullas plantarum 
nungnan vifarum pro lubitu fibi finxerunt, pau- 
cislimas vero novas et meliores addiderunt. chili. rei 
b. I. 289 — 207.) £ 
* Cum N & prineipum Italiae liberalitate et 
commercio civitatum floreniilfimo veterum fontium 
examen acriori fiudio agitari inciperet, Diolcoridis 
etiam et Plinii codices liberins et fiudiofius tractati 
funt et retraciati, ut, quaenam plantae defcriban- 
tur, ee ee In uibus fiudiis Hermo- 
laus Barbarus, Marcellus Virgılius , Nicol. Leonice- 
nus, Pandolph. Collenutius et Jo. Monardus lauda- 
biliter deludarunt, licet a naturae ipfius liudio alieni 
effent. chift. rei herb. I. 505— 310.) Itaque in erro- 
res multos inciderunt, eum unicum et ditifimum 
fcientiae omnis fontem Diofcoridem ‚haberent et 
linium ; Grammaticis potius accenfendi quam natu- 
rae [crutatoribns. : EN 
Germaniae autem laus eſt ea ac gloria vindi- 
canda, quod prima necellitaiem Iplius nalurae exa- 
minis perſpexerit, ac alacri ſtudio ingenia nobililfi- 
jna a libris evocaverit in campos, filvas, prata, 
nemora et monles, ut pateret, quam variae lint 
patriarum planfarum formae, quam egregium inde 
doctrinae augmentum exfpectandum Äit, fi, citra 
cantinnum vetierum Scriptorum fudium , ipla plan- 
karum natura indagetur. Neque tamen et haec di- 
fciplinae nofirae inmitia ‚fubito ducta, neque funda- 
menta protinus ac miraculo quali quodam jacta 
funt: fenfim potius ac minutatım deflexerunt Ger- 
mani illi ab ineptüs herbariorum , ul proximus 
fuerit Braunfchweigius, paullo remotior Brunfelfius, 
alienus Fuchfius, maxime alienus Tragus, novae 
vero doctrinae auctor ac coryphaeus Conr. Ges- 
nıerus, g Han N 
Namque Hieronymus Braunfchweigius, <hirur- 
gus Argentinenfis chift. rei herb. I. 295.) , cujus li- 
ber de arte defüillandi primum editus fuit anno 1500., 
icones plerasque ex herbariis veteribus repetiit, 
plures tamen noyas plantas adjecit, quarum icones 
paullo meliores prioribus, indignas tamen, quae 
er [e citentur, adlegabo ad ea loeca, ubi a Fuchho 
Aut Brunfellio aut ipfo etiam Trage meliores exhi- 
bentnr, ui folum wmodo ‚eluceat, — 
ab Hieronymo primo indicatae fuerint. U 6 auteın 
editione, quae titulum habei: „Das nüwe .diltilier 
„‚buoch der rechten kunt zu diltilieren, von meilter 
„Iheronyıno Brunfchweick. Strasb. 1519. - fol.“ 
Plantarum nomina Jaepius falla funt et abfona, de- 
fcwiptiones adeo maucae et ‚kreyes, us pro nullis 
plerumgue habendae lint. 
BB, 
Infign’a [unt Brunfelfi, Mogpntini, primum 
ludimagiltri Argentinenfis, dein autem medici Ber- 
nenfis (+ 1534.) merita: primus enim meliores, ad 
naturam. delineatas icones exhibuit, quae omnino 
citari poſſunt; nimia tamen. deferiptionum.parcitas 
et inopia; nominum etiam mira confulio, cum ad 
veterum appellationes refugere neceflarinm, novas 
autem formare nefas ducerei. Utor editione her- 
barii Brunfelkani Argenior. 1532 et 15506. fol. tomis 
tribus. N 
Tempore ipfi — fuit Cordus uterque, Eu- 
ricius et Valerius: ille hortulum quidem coluit, ſed 
in veterum tamen commentarlis magis fibi placuit 
quam in naturae findio. (+ Bremae 1535.) A lio 
Valerio optima quaeque ex[pectanda erant, cum 
per Germaniam et Italiam laudabili induftria plan- 
tas conquireret, cum cognılıs compararet; fed prae- 
matura morte (+ 1544.) ereptus, fragmenta ſola 
hiftoriae plantarum et commentarü in Diolcoridem 
reliquit, quae Conr. Gelner 1561 Argentinae 100- 
nibus egregiis dilata edidit. Has, tamguam Gefne- 
rianas genuinas, dein excitabimns. 
Multo meliores parayit prioribns icones Leon. 
Fuchfius, prof. Tubingenfis (+ 1565.); multo majo- 
rem planlarum copiam congquilivit, meliores addidit 
deleriptiones, ordine et herbariorum repudiato. In- 
figni opere utor de hiftoria fürpium Balıl. 1542. fol., 
cujus icones pictores Henr. Füllmaurer et Alb, 
Meyer, [culptor autem Rod, $Speckle confecerunt. 
Eum excepit Hieron. Tragus, ſacer praeco Horn- 
bacenfis et medicus Saraepontanus, qui omnes Rheno 
adjacenies regiones ab Helvetia inde ad Geldriam 
usque ledulo perveliisaverat. (+ 1554.) Quamvis 
icones haud femper fidilimae fint, defcriptiones ta- 
ınen meliores .prioribusque uberiores, loca natalia 
ubivis optime indicala novarumque plantarum copia 
egregia addita. Utor editione germanica (Kreuter- 
buch. Strasb. 1550. fol) ; 
Tandem immortalis Conr. Gefneri, medici Ti- 
gurini C+ 1565.) gloria celebranda eft: tum quod 
multo elegantiores paraverit et fidiores icones, tum 
quod primus partes florum et fructuum effentiales’ 
indagaverit, tum denique quia cognaltionem planta- 
rum et familias per[pexerit. Ad haec etiam ılıneri- 
bus pluribus per Helveliam et amicorum, Rauwolfi, 
Pennaei Anglı, Bauhinorum, Kentmanni Dresdenfis, > 
Aretii etiam et Vollati et Zwingeri lagacitate et in- 
dufiria ita ulus fuit, ut polteritaii eorum inventa 
fancte [ervaret. Iconum ab ipfo paratarum MD 
reliquias a Trewio acceptas titulo: ©. Gelneri ope- 
zum botanicorum tom. 1. 2. Norimb. 1754. 1771. 
fol. cl. Schmiedelius edidit, tabula unica eoloribus 
difüincta, XXI ligno et XX aeri incifis. Oitabo 
infuper Valerii Cordi opera, quibus Gelnerus ico- 
nes addidii, ef commentariolum de herbis lunariis, 
Tigur. 1555. 4. ; 
His praemiffis adgredier ipfum planiarum in- 
dicem ab his patribus inventarum et delineatarnm. 
BRUNFELSIInovae,. 
Veronica chamaedrys tom. 1. pag. 125. 
proftrata tom. 5. p. 56. (Ohamaepitys altera) 
Anagallis 3, 169. (Sion) 
Scabiofa columbaria 2; 24 
Alperula odorata 2, 11. 82, 
Plantago cralla 1, 25. 
Echium vulgare 1, 111. (Buglofla [ylveftris) 
Viola tricolor 2, 69 CHerba irinitatıs) 
Chenopodium Bonus Henricus 1, 02. 260. 
Imperatoria Oftruthium 3, 65. 
Scilla bifolia 1, 184. Iyacinthus martius) 
Allium urfinum 3, 137- 
Polygonum Biltorta 1, 61. 
Pyrola rotundifolia 3, 88. 
Saxifraga granulata 1, 165. 
Dianthus Carthufianorum 2, 58, 
Cucubalus Behen 3, 129. (Smilax) 
5 
