645 ^=^ 



formalio, cujus rort memineruVH: philosophi, multo 

 magis aclmiranda, qiiae nomine inetamoi-phoseos 

 plantamni .insisniri vere merelur, et de qua observa- 

 tiones nonnullae hie alTerre consilium est. 



Natura in suis formis, ut arbitrium hominis in 

 a^endo , le?i )iiaxime obstricta est, et tarnen Hberaj 

 omnia individua ejusdem speciei ad eandem regulam 

 et lypuin forinata sunt, sed ideo alteriim alteri non 

 adaequale similia. Cii'cuhim, non punctum, refert 

 itaque lex et regula illa, peripberia denotante limites, 

 inter quos libere sese jactat natura. 



Aberrationes quidem adsunt, extraque periphe- 

 riam transfluiint forniae organicae , ut a lege morali 

 aterrant actiones hominum ; sed in utroque peccata 

 Sunt, iuiprobanda illa philosopho naturae, ut hae 

 moriim aesliinatori. * ■ 



Cum'his non confundcndae alia* a typo normali 

 aberrationes, vel potius desuitat'iones ab alteTO in al- 

 terum tantum. Veluti sciiicet per metempsychosin 

 vita iiiteilectuaiis ab uno animali inalterum transiret, 

 sie vitam vegelabileni ab una forma ad aliatn inter- 

 dum transirc cojnperimus , et alterum organismum 

 in aliura longe diversuui posse lransforn:iari. 



Hot non fit clegenerando et transfluendo, ut va- 

 rietates vulgares, sed traiisullando, ita ut ex uno de- 

 finito circuio in aliuin vel longinquuin transsiiiat ea- 

 dem species. 



Utraeque formae aut succe«siye sese excipiunt, 

 aut eodem tempore eonjunctae manent, dujilieique 

 vifa friiuntifr. Idetn individuuin ad diversa senera, 

 vel ordines, vel classes , vel eüamregna pertinet j 

 aut eodem aut divec^o tempore. 



In lianc vcritatem praeclpue Algas observando 

 incidi. In quijuis voeabuluui totiui sui aeniginatis 

 deposuis9e videlur natura. Cum türra, vcIuti Aphro- 

 dite, ex aqua emergeret , primuin omnium Algas t'or- 

 ma^'it, quasi prima pericula creandj factura, iinagi- 

 nes eorum, quac postea formaret. Hinc apud eas 

 (non eeteras plantas inferiores) almus spl primuin ac- 

 ceiidit eolorem viridetn — flaminam ilLun knem et 

 tennein — , quo poste.i tota sese vesiiret natura; 

 hinc eas produxit natura primum liberas efnatan- 

 tes, ut postea ex jis tandem constnieret totum vege- 

 tationis tcmplum. — Yidemus etiam Algarum fami- 

 liam proprium pro se s-ystcma vegetabilium e-f^icere 

 et a formis simplicissimis usque ad formas maxim.e 

 complicatas atque perfectioribiis plantis sin^illimas 

 progretli. Qui itaque Ijaur faniiiiam recte perviderit, 

 clavem habet totius phy&iologiae, totiusque PiiUo- 

 sophiae vegetationis. 



» Hinc explicaiKTuar , qirare Linnaetu varfetaiffif 'tarn ne- 

 gU-xeiil, cptime coguoscens eas nsn ad ejusmodi Stu- 

 dium natiirae pprtinere, cjuod reguiaritatem , unitatetn, 

 harn.oni.ini u))ique seetatur. Hmc etiaui nnustfuisque, 

 quo mii.nis ad nnfuram exami'nandaja lialjilis et apt' s 

 est, CO magis ajjen-ationes scrutatur, Individuum pro 

 typo videiW; perijiheriajrj g*uiei;eus pro teattOi 



== 646 



Metamorphosis äutcm illa, de qua locuti sumus, 

 Algarum etiam ideo fuit necessaria, quod in illis an- 

 tiquissimis temporibus, cum primum Algae exortae 

 sunt, elementis paucioribus ad formas. suas multipli- 

 candas instructa fuerit natura. iVIanifestum enimest, 

 illam eombinationein millenariam, ex qua jam con- 

 sistit regnum vrgetabile, ^ipn oriri posse nisi creatis 

 et sensim evortis numerosissimis aliis plantis, quae 

 destructae materieiii novaruni dcderunt formarum. 

 In principio itaque rerum paucae creari potneniht 

 species, quarum destruclio paucis iterum viUm da- 

 ret. Aliam itaque rationem adhibere oportuit ad 

 formas multiplicandas , et haec in transmutationeiin- 

 mediata formarum inventa' est. 



Sed ne nimium conjecturae et divinationis spa- 

 tium extendamus , ad observationes nostra» reverta- 

 mus, siuipliciter relaturi, quid viderimus , tempori 

 relinquentes, quid scientia inde capiat emolumenti. 



Regnumin Regnum, 



Observatio ima. 

 jinimal in v.egetahile. 



Verno tempore 'anni 18 n Enchelys pulvisciilus 

 Müll, aquas circa Lundam velamine suo viridi copio- 

 sissime obtegebat. Massa hac aquae immixta vas vi- 

 treutn fere totum replevi, in sole seposui, vitro te»!, 

 ne pulvis immisceretiir. Animalcula initio vita afa- 

 cri fruebantur, afque morte forma eorum elliptica et 

 Linceolata sub ocuüs in ;-phaericam transformabatur. 

 IVTassa tandem mortua e globulis innumeris constabat, 

 n^argine hyalinis et gelatinosis; quo margine in sub^ 

 stantiam continuam superlieiem aquae petentem co- 

 haerebant. iMembrana obscure viridie ita aquae su- 

 pernatabat, totamque obtegebat. Per plures dies re- 

 quiescebat. Tandem gelatinae OsciUatoriae induebat 

 habitum, et iu illa parietern vasis sursum perreptan- 

 tia producebatur; quae fila exacte erant OsciUatoriae 

 cujusdam ; an autem revcra Ose. Limosae, cum in 

 earum historia tijnc temporis parum eram vcfsatus 

 milii dubiuai est,'probabiie tainen. 



Ita hac observatiqneelucet, animalcula infusoria 

 mortua et in massam gelatinosam transmutata in vc- 

 getahile tandem abiisse. 



Locus r^atalls Enchelydis ptilviscuti Müller, et 

 OscillaC'orias Limosae fere idem est. Verno tempore 

 copiosissime nie fo-;sas o])tegit, ut certe in multas il- 

 1.15 species , quae sub nomine Floris cujuae, et T\lute- 

 riae Fricstjcyaiiae commiscentur, ingrediitur, Fos- 



sis tandem exsiccatis in limo humido habitat. • Cre- 



dibile saltim nobis est, per gradus illos, quos in ob- 

 servatione allata descripsimus, eum tandem in_Oscil- 

 latoriam Limosam abire, quae inprimis reviviscif, 

 cum pluviis aestivis inundatur^ A fundo solvitur , a- 

 quae superficiem iterum petit, atque in virides insu- 

 las divisa, ut mos est, eircurnnatat. 



Crediderim varias Ostill.ttorias vari'is anini.jlcu- 

 lis ortum debere, — Retinent adhuc speciem vitae 



