16 
vonden, en zou er alle reden tot tevredenheid zijn geweest, indien 
er voor bruikbaar kunstlicht en voor bescherming tegen de legioe- 
nen muskieten gezorgd had kunnen worden, beide factoren, die 
iederen arbeid des avonds onmogelijk maakten; onnoodig te me- 
moreeren hoe storend zulks is bij werkzaamheden, die wegens ’t 
snelle bederf in de tropen niet tot den volgenden dag kunnen blij- 
ven liggen. Nijpend was in dit bivak ook ’t tekort aan zonneschijn, 
zoo onmisbaar bij 't drogen van insecten en huiden; nu de ge- 
bouwtjes eenmaal stonden, was ’t wegens het daaraan verbonden 
gevaar, niet meer mogelijk, het hinderlijke geboomte te kappen. 
Men vleide zich echter met de overweging, dat ’t hier slechts een 
tijdelijk verblĳjf gold, waaraan niet veel arbeid kon worden ten 
koste gelegd. Toch zou pas den 24en September de landtocht kun- 
nen beginnen. De gedurende de laatste 4 weken bijeengebrachte 
vogels werden, nat en wel, bij gebrek aan met de verzorgng te 
belasten personeel, mm een grooten blikken trommel opgeborgen, 
en bleken later niet eens zoo héél erg te zijn beschimmeld. De 
insecten, behalve vlinders, waren tegen de regelen der kunst, doch 
noodgedwongen, in alcohol geconseerveerd, en gaven dus minder 
reden tot bezorgdheid. 
9. Wederom werd, behalve de zoölogische buit, ook ’t groot- 
ste deel der uitrusting achtergelaten, daar slechts 8 dragers be- 
schikbaar waren om het uiterst noodige omhoog te brengen; 
de mantri’s moesten zelf hun eigen vrachtje torsen, maar ook onder- 
geteekende wilde zich miet onbetuigd ‘laten, en droeg, behalve ’t 
onafscheidelijke geweer met toebehooren en kapmes, eenige blikjes 
proviand in den rugzak. Aldus ging men op stap met benoodigd- 
heden, toereikend voor, naar schatting, zes weken. Eenige één- 
mans-vrachten bleven, voor eventueele nazending in gereedheid 
gebracht, in de goedang achter.” 
io. Nu vertoonden er zich inmiddels eenige voorteekenen, die 
er op wezen, dat de militaire vóór-exped:tie weldra haar doode 
punt moest hebben bereikt. Immers er komt op een landtocht een- 
maal een oogenblik waarop een koelie onderweg en op zijn terug- 
weg evenveel voedsel opeet, als dat hij, van de basis vertrekkende, 
dragen kan; men houdt dan op ’t eindpunt geen overschot en kan 
dus niet verder, althans in een land, waar men niet van de bevolking 
leven kan. Alleen door het aantal dragers der op elkander volgende 
transporten progressief uit te breiden zou men, afgezien van onver- 
wachte tegenspoeden, bij een zorgvuldig berekende organisatie en 
bij volkomen bekendheid met de lengten der étappes, onbepaald 
dt — 
