79 



Wij kannen nu W beschouwen als een produkt en stellen: 



W = He 



dan wordt de voorwaarde 



\ dx 'o 

 en aangezien 9 standvastig is, mogen wij in alle voorgaande 

 ontwikkelingen u — e in plaats stellen vat) m, want de dif- 

 ferenliaalquotienten van u zijn dezelfde als die van u — ö; 

 maar dan geeft de slotvergelijking ons niet meer de ware 

 temperatuur van ieder punt , maar die temperatuur vermin- 

 derd met een bedrag ö. 



17. De beleekenis dezer substitutie en van de constante 

 wordt duidelijk door de volgende consideratie. Ieder punt 

 van het oppervlak ontvangt volgens hypothese in de tijdseen- 

 heid eene constante hoeveelheid warmte van de zon en 

 geeft die weer af, vermeerderd met den warmtevloed uit het 

 inwendige. Deze som is tevens de hoeveelheid, die hel punt zou 

 afgeven ten gevolge van zijn temperatuurverschil met de he- 

 melruimle, indien de zon gedurende een oogenblik ophield 

 warmte mede te deelen. Zoolang het afkoelingsproces duurt, 

 heeft dus ieder punt der oppervlakte in de tijdseenheid eene 

 constante hoeveelheid warmte minder afgestaan , dan berekend 

 wordt uit het temperatuurverschil. 



Hetzelfde effect zou men blijkbaar hebben kunnen bereiken 

 door de aarde , zonder hare temperatuur te veranderen , oor- 

 spronkelijk te plaatsen in eene ruimte waarvan de lempera- 

 luur niet nul was, maar gelijk 6, want dan zou de afgegeven 

 hoeveelheid warmte gelijk geworden zijn aan: 

 H (u„ — ö) = Huo — W. 

 Waarschijnlijk doelt hierop Riemann, als hij opmerkt, dat de 

 temperatuur der aarde voor een deel te danken is aan de 

 zon , dat dit deel na verloop van tijd constant wordt en buiten 

 rekening kan worden gelalen. Het is duidelijk, dat deze uit- 

 drukking onjuist is, want de lemperaluurverdeeling zal na 

 verloop van lijd geheel anders zijn , wanneer de temperatuur 



6 



