82 



[■-' 



kan blijken. Terwijl dus bij de vroegere hypothese de waarde 

 der geothermische dieptemaat nog eene noemenswaardige toena- 

 me vertoonde, wordt deze geheel onmerkbaar , wanneer men de 

 werking der zon in aanmerking neemt. En deze stelling blijft 

 waar, ook dan, wanneer wij voor het geleidingsvermogen en 

 voor den tijd waarden invoeren, die belangrijk van de gegevens 

 afwijken , omdat deze als produkt onder het worlelleeken 

 voorkomen; stelt men in plaats van een millioen jaren bijv. 

 honderd millioen jaren, dan wordt de onderste grens ongeveer 

 50000 en blijft dus het gezegde waar. De aanvangstempera- 

 luur is dan echter niet 517° maar öl70°. 



Het resultaat van dit onderzoek is derhalve tweeledig; voor- 

 eerst blijkt, dat eene juiste kennis van de wet der geother- 

 mische progressie (voor zoover die proefondervindelijk te be- 

 reiken zou zijn) ons weinig of niets kan leeren omtrent 

 de aanvangstemperatuur of den duur der afkoeling , noch aan- 

 gaande de temperatuurverdeeling in het inwendige, omdat 

 die geheel van den duur der bekoeling afhangt. En vervol- 

 gens kan men met grond beweren, dat de waargenomen toe- 

 name der geothermische dieptemaat onvereenigbaar is met de 

 voorgaande theorie der warmtegeleiding. 



20. Eene andere vraag is echter, of het niet mogelijk is 

 eene afdoende verklaring te geven van deze afwijking tusschen 

 theorie en waarneming. De oorzaak hiervan zetelt natuurlijk 

 in de onvolledigheid der theorie. Deze gaat uit van de hy- 

 pothese, dat de aarde een homogeen lichaam is en dat de 

 grootheden p, c en K onafhankelijk zijn van de temperatuur. 

 Aan deze hypothesen is niet voldaan. De dichtheid verandert, 

 zelfs in gelijkslachtige lagen, met de diepte, deels door toe- 

 name van de temperatuur, deels ten gevolge van de hooge 

 drukking in diepere lagen. Ook de warmtecapaciteit is wel- 

 licht niet onafhankelijk van de temperatuur — ofschoon hierover 

 twijfel heerscht. 



Van deze veranderlijkheid is evenwel weinig bekend , en er 

 kan geen sprake zijn — afgezien van de mathematische be- 



