223 



de gematigde luchtslreken, des winters water beneden het vries- 

 punt vloeibaar blijven in een kan of karaf. Zoo kunnen ook 

 sommige zouten in vloeibaren toestand gehouden worden. Wan- 

 neer ik echter in een kolfje, dat zulk een vloeibaar zout bevat, 

 te weten onderzwaveügzure soda, eenige korreltjes vaste slof 

 werp, ziet men de vloeistof in korten tijd stollen. Zonder dat 

 er warmte aan de stof onttrokken wordt gaat deze, om zoo te 

 zeggen, eenvoudiger leven; het gevolg er van is dat er 

 warmte gespaard, gepot wordt: de slof wordt rijker aan 

 warmte, — gelijk zeer gemakkelijk met de hand te voelen is. 

 De lichamen kunnen tot een nog hoogeren slaat opklimmen 

 dan tot den vloeibaren. Naar gelang water rijker wordt aan 

 warmte, gaat het gaandeweg in den damp- of gasvormigen 

 loestand over, waarbij het in staat is zich volkomen vrij in 

 de ruimte te bewegen: uit de zonnewarmte verkrijgt het wa- 

 ter van zeeën en rivieren de noodige energie, om als damp in de 

 lucht zich te verspreiden ; maar wanneer die damp in de koude 

 bovenlucht komt en daar armer aan warmte wordt, is hij genood- 

 zaakt tot den vloeibaren staat terug te keeren en wolken te vor- 

 men ; of als hij 's nachts met den afgekoelden grond in aanraking 

 komt, slaat hij neer als dauw. Maar wanneer men de ver- 

 damping van water of van eau de cologne , dat nog eer geneigd 

 is zich boven den vloeibaren staat te verheffen , bevordert — niet 

 door toevoer van warmte — maar door er lucht over heen te 

 blazen ofte waaien, dan is verarming, dat is hier afkoeling, 

 er het noodzakelijk gevolg van ; dat weel ieder bij ondervin- 

 ding. En zoo moet gedwongen terugkeer lol den vloeibaren 

 toestand wederom warmte opleveren. 



Deze verschillende voorbeelden leveren dus de volgende uit- 

 komsten op: 



a. Aanvoer van energie en afvoer van energie brengen tegenge- 

 stelde verschijnselen te weeg, als : weelde en zuinigheid, uilzel- 

 ting en inkrimping , smelten en stollen, verdampen en neerslaan; 



