226 



en dan zien we de naald ook in beweging komen. Wanneer 

 ik de electricileit in de tegenovergestelde richting dooi' het toe- 

 stel laat gaan, zien we de naald ook andersom draaien. 

 Gemakshalve zal ik deze tegengestelde stroomingen van de elec- 

 Iriciteit onderscheiden door te spreken van stroom en tegenstroom ; 

 en ik neem aan, dat de naald links wordt omgedraaid door 

 den stroom en rechts door den tegenstroom. 



De tegengestelde bewegingen van de naald , veroorzaakt door 

 den stroom en den tegenstroom , komen nu overeen met de 

 tegenovergestelde verschijnselen , die door aanvoer en afvoer 

 van warmte worden teweeggebracht ; en dit wordt vooral dui- 

 delijk, als men bedenkt, dat aanvoer van warmte beslaat in 

 een overgang , een strooming van warmte , die van een warmer 

 lichaam afkomt, en afvoer van warmte in een strooming van 

 warmte uaar een kouder lichaam toe, eene beweging dus 

 in tegengestelde richting: een tegenstroom. 



Evenals de verschijnselen, die door de beide tegengestelde 

 warmtestroomen — aanvoer en afvoer van warmte — ont- 

 stonden, door andere oorzaken teweeggebracht konden wor- 

 den, zoo kan dit ook geschieden met de bewegingen 

 van de magneelnaald. Ik kan immers de naald met mijne 

 hand dezelfde bcAvegingen geven. Daartoe is echter de gal- 

 vanometer niet geschikt. Ik heb daarom 

 een ander toestel ingericht, waar de bewe- 

 gingen gemakkelijk met de hand veroor- 

 zaakt kunnen worden. In plaats van een 

 bewegelijke magneelnaald , heb ik een 

 magneelslaaf in verticalen stand vastgezet. 

 De stroom kan door een langen draad geleid 

 worden, die om een houlen klos gewon- 

 den is , en deze klos is zoo opgehangen , 

 dal zi.j , over de magneelslaaf heen , op en 

 neer kan gaan. Als ik nu de electricileit 

 daardoor laat gaan, geef ik aan die klos 

 energie. Zij zal trachten de magneet in 



