228 



dien stroom bewogen zou worden. Het is alle drie even 

 naoeielijk : rijk worden door zuinig Ie leven , vuur maken door 

 lucht samen Ie persen , een electrischen stroom leveren , door 

 een draadklos over een magneet heen te bewegen ; — maar 

 het is alle drie mogelijk. 



Men heefl zich vooral veel moeite gegeven voor het laatsle. 

 Verschillende werktuigen zijn uitgedacht , om op die wijze een 

 electrischen stroom te verkrijgen van bruikbare sterkte. Eerst 

 in de laatste juren is er een werktuig uilgevonden , dat iels 

 voor de toekomst belooft. Het heet naar zijn uitvinder: 

 Gramme-toestel en ik ben in de gelegenheid een Gramme-loestel 

 van kleine afmetingen Ie laten zien. 



De groole moeielijkheid is hierin gelegen, dat de klos, als 

 zij lot op hel midden van de magneet is voortgeschoven , 

 hetzij naar boven hetzij naar beneden , weer van de magneet 

 moet afgeschoven worden. De eerste beweging geeft een 

 stroom in de eene richting, de tweede daarentegen een stroom 

 in tegenovergestelde richting, — en dat verlangt men niet: men 

 wil één onafgebroken slroom , die steeds in dezelfde richting 

 gaat, zooals die door een elemenl wordt geleverd. 



Wal heeft nu de fransche werkman (Tramme gedaan * Den- 

 ken we ons in plaats, van de draadklos, een spiraaldraad, die 

 2,3,4 maal zoolang is als de magneetslaaf. 

 Als deze spiraal in haar geheel over de 

 magneetslaaf heen bewogen wordt van 

 beneden naar boven , dan verkeeren de 

 windingen der spiraaal , die over de boven- 

 ste helft der magneet heen gaan , in dezelf- 

 de omslandigheden , als de draadklos , wan- 

 neer deze zich van hel midden der mag- 

 neetslaaf verwijdert ; daarin kan dus een 

 stroom ontslaan, die de spiraal in zekere 

 richting doorloopt , bijv. van boven naar 

 beneden. De windingen der spiraal, die over 

 de onderste helft der magneet heen gaan, 



