232 



stelt een nauwe steeg voor. Dezelfde hoeveelheid menschen- of 

 elech'icileit-, die Iai)gs den bieederen weg gaal. moei ook door 

 dien nauweii gang heen: en de benauwdheid wordt er spoedig 

 zoo groot, dat de draad er van gaat gloeien. 



Zulk een gloeiende phlinadraad kan beschouwd worden als 

 een soori elerlrisch licht, ofschoon de stof, die gewoonlijk ge- 

 bruikt wordt Kin eleclisch licht te maken, niet platina maar 

 steenkool is. 



Een Gramnietoestel. waarmede op deze of op soorlgelijke 

 wijze electrisch licht verkregen wordt, heeft wel iets van het 

 omgekeerde van een stoomwerktuig. 



Met behulp van het Gramme-toestel toch wordt door een 

 draaiende heivegini^ energie verplaatst en in den vorm van 

 warmte verzameld op een bepaalde plaats. Bij hel stoom- 

 werktuig geschiedt juist het omgekeerde: daar wordt namelijk 

 warmte gebruikt om beweging voort te brengen. 



Wat gebeurt er eigenlijk in een stoomwerktuig!' Dit kan 

 door eene eenvoudige proef duideliik gemaakt worden. In een 

 cilinder, die door een zuiger afgesloten is, wordt, door 

 toevoer van warmte, water in stoom veranderd. De sloom 

 gebruikt een gedeelte van de verkregen energie, om zich 

 meer ruimte te verschaffen en duwt den zuiger voort. 

 Wordt nu echter de warmtebron weggenomen en de cilinder 

 in koud water gedompeld, dan staat de sloom zijn warmte 

 weder af aan het koude water en keert tol den vloei- 

 baren staat terug. De energie , die den zuiger in de hoogte 

 hield, is ook leruggeëischt ; deze zakt dus weer omlaag. Nu 

 is er niets anders gebeurd , dan dat de warmte , die de stoom 

 van de warmtebron had ontvangen , is overgegaan in het 

 koude water. 



Maar wanneer ik de proef herhaal, en bij de afkoeling het 

 neerdalen van den zuiger njet geweld tegenhoud, dan zal de ener- 

 gie, die voor het opheffen verbruikt is geworden, in den opgeheven 



