OVER DE VERSCHIJNSELEN EN OVER DE BEHANDELING VAN 
GIFJIGEN SLANGENBEET 
DOOR 
Dr. G. W. KIEWIET DE JONGE. 
De verschijnselen, die optreden na den beet van een giftige slang, kunnen gevoegelijk in 
tw^ee groepen worden verdeeld, nl. plaatselijke en algemeene. De eerste worden uit den aard 
der zaak waargenomen op de plaats van den beet en in den omtrek daarvan, de laatste hebben 
in hoofdzaak betrekking op het zenuwstelsel, de ademhaling en den bloedsomloop. 
Het gif van bijna alle slangen bevat zoowel bestanddeelen die plaatselijke, als zoodanige, 
die een algemeene werking uitoefenen; de quantitatieve verhouding van die twee groepen is 
echter bij verschillende soorten zeer uiteenloopend, terwijl ook de aard der giftige bestanddeelen 
zelf lang niet bij alle slangen dezelfde is. Het is dus duidelijk, dat het ziektebeeld, dat na den 
beet door een giftige slang optreedt, zeer verschillend kan zijn. Zeer in het algemeen kan men 
zeggen, dat bij de Proteroglyphen (Elapinae en Hydrophiinae) de algemeene verschijnselen veel 
meer op den voorgrond treden dan de plaatselijke, terwijl omgekeerd bij de Solenoglyphen (Cro- 
talinae en Viperinae), ook de locale verschijnselen een hoofdrol spelen. 
Het zou ons te ver voeren, wanneer wij hier het ziektebeeld, dat een giftige slangenbeet 
kan veroorzaken, in al zijn variaties gingen beschrijven. Wij zullen daarom volstaan met een 
korte schets van de verschijnselen, die worden waargenomen na den beet van een proteroglyphe 
gifslang (type Naja), en die welke zich voordoen na den beet van een solenoglyphe (type Lachesis). 
Wij moeten hier echter bijvoegen, wat trouwens wel reeds uit het gezegde volgt, dat met die 
twee schetsen het onderwerp volstrekt niet is uitgeput, maar dat er tusschen die twee uitersten 
tal van nuanceeringen voorkomen. 
De verschijnselen na den beet van een Naja zijn in het kort de volgende: de beet is pijnlijk, 
doch meestal niet in zeer hevige mate; de plaats, waar hij heeft plaats gehad, wordt wat rood 
en gevoelig bij aanraking. Al spoedig treedt in het gebeten lichaamsdeel een gevoel van doof- 
heid en zwakte op, dat zich, in den regel na ongeveer een half uur, over het geheele lichaam 
uitbreidt, zoodat de patiënt zich erg loom en mat voelt. Hij kan dan nauwelijks meer op zijn 
beenen staan; de ademhaling is bemoeielijkt; later komt er veelal speekselvloed en is de tong 
in haar bewegingen gestoord, zoodat slikken en spreken moeielijk vallen. Soms valt de patiënt 
flauw; bijna altijd heeft hij een onoverwinnelijke neiging tot slapen. 
in doodelijk verloopende gevallen wordt deze toestand hoe langer hoe erger; de adem- 
haling wordt steeds langzamer en oppervlakkiger; de pols, die eerst versneld was, wordt lang- 
zaam en klein. Braken en onwillekeurige loozing van urine en ontlasting komen dikwijls voor. 
