236 
Het vertrek uit en de aankomst in ons land , op vastgestelde 
tijdperken van het jaar, is, op zich zelf beschouwd, eene 
ondoorgrondelijke eigenschap van den trekvogel, die hem, 
naar hem onbekende landstreken , heenvoert. 
Het is waar, er zijn natuurlijke oorzaken van die reizen 
voorhanden, maar de vogel voorziet ze; hij komt ze voor. 
En wie is zijn geleider, zijn gids in het hemelruim? Maar 
werp ook een blik op het kenmerkende hunner togten zelven, 
orde, eendragt , onderlinge liefde vergezellen hen. 
De onverbreekbare orde, welke zij in acht nemen, toont 
de onzigtbare hand, die hen bestuurt. De vorm, in 
welken zij hunne verre togten afleggen , vergemakkelijkt de 
reis; de behoedmiddelen , welke zij aanwenden, beveiligen 
hen tegen hunne vijanden en gevaren; en de moeijelijke taak , 
die zij beurtelings , tot hetzelfde einde , standvastig vervullen, 
bewijst, dat elk lid een werkzaam aandeel heeft in het 
bereiken van het voorgestelde doel, en de arbeid billijk 
onder hen verdeeld is. 
Wanneer men het tijdperk beschouwt, waarop het vertrek 
en de aankomst dezer vogels aanvangt , dan worden eenige 
oorzaken hunner reizen meer duidelijk. Het voor- en na- 
jaar namelijk. Het voorjaar lokt die tallooze scharen her- 
waarts , welke ten sieraad verstrekken van den landsdouw , 
en door hunnen bekoorlijken zang de ontluikende natuur 
verkondigen. Op hetzelfde tijdstip verlaten ons andere scha- 
ren, welke, inboorlingen van het woeste en barre noorden, 
alhier den winter hebben doorgebragt. 
In het najaar wisselen zich die verschillende scharen in 
ongedeerde orde af. Dan immers verlaten ons diegenen , 
welke in het voorjaar aangekomen, hier gebroeid en de 
voortteling huns geslachts hebben bevorderd. 
In afwisselende scharen trekken zij af, terwijl de roofvo- 
gels , hen steeds ter zijde, en de list der menschen hunne 
