235 
Rerum naturd numquam magis 
Quam in minimis tota est. 
Pus. 
Onder de oorzaken , welke den trekvogel tot de reis no= 
pen, is de opvallendste , het gebrek aan voedsel. Men be- 
hoort dit echter niet in den strengsten zin van het woord 
op te vatten: omdat dit niet van allen kan worden gezegd. 
Niet allen toch verhuizen door gebrek aan voedsel, maar 
veeleer wegens deszelfs hoedanigheid. Onder dezen rang- 
schikken wij de meeste graaneters, granivores. De granen 
zijn hier te lande, in weêrwil van de sneeuw en vorst; 
altijd in genoegzame hoeveelheid voorhanden , doch , door 
de najaars regenvlagen doorweekt, verliezen ze veel van de 
meelachtige hoedanigheid. 
Het gemis van voedsel noopt alleen diegenen, welke zich 
met insekten en wormen voeden ; omdat het guur weder en 
de vorst dezen eveneens van de oppervlakte der aarde ver- 
drijven. 
Gelijk de kwartel hoofdzakelijk ons verlaat, wegens de 
bedorvene hoedanigheid van gewoon voedsel, zoo vertrek- 
ken de watersnippen, de ooijevaar en duizende anderen 
naar elders, wegens volslagen gebrek aan insekten en wor- 
men , hun eenigste voedsel. 
De verandering van het jaargetijde zelf, in de bovenge- 
noemde oorzaken opgesloten , is ook eene krachtige drijfveer 
tot het vertrek ; zelfs wachten zij die verandering niet af; 
zij voorkomen ze, en vertrekken reeds, voor dat men 
eenige omkeering van den atmospheer kan bespeuren. 
Onafhankelijk van deze oorzaken, schijnen ook de meesten 
gehecht aan de plaats , waar ze het eerste levenslicht aan- 
schouwden , ons land te bezoeken en te verlaten , zonder 
dat eene dier oorzaken bestaat. 
De ooijevaar levert hiervan een duidelijk bewijs, Wel is 
