514 
eeu Regaal te maken, werd zij toch vooral de in de XIde 
en Xllde eeuw , door de vasallen onbeperkt uitgeoefend. In 
Frankrijk was het zelfs zoo ver gekomen, dat de koning 
Pumippus Avcusrus zich genoodzaakt zag, eene met muren 
ingeslotene diergaarde, de eerste, welke wij in Europa 
kennen, te Vincennes aan te leggen. Daarvoor werd in 
Normandië en Aquitanië eene menigte rood wild, reeën en 
gemzen , op bevel van koning Henprik van Engeland, opgevan- 
gen, welke hem langs de Seine met een schip werden toe- 
gezonden. Dit is tevens een bewijs, dat de gems, die later 
in alle diergaarden dikwijls voorkomt, van nature niet 
bestemd is voor de hoogste bergen, maar vroeger ook in 
de vlakten leefde , en eerst door de onnatuurlijke vervol- 
gingen der menschen daarheen is teruggedrongen. 
Omstreeks dezen tijd, namelijk het jaar 1200, verloor 
de boer in Duitschland de jagt geheel en al, welke hij tot 
hiertoe nog op verscheidene diersoorten had mogen uitoefe- 
nen, en slechts in Zwitserland, Tyrol en in ’t algemeen in 
die streken , waar zij door de natuur aan zoovele moeijelijkhe- 
den verbonden was, en geen vermaak voor den adel konde 
opleveren, behield hij dezelve. Wij willen het volstrekt 
niet ontkennen, dat het eene ongeregtigheid schijnt, den 
boer het regt te ontnemen, zulke dieren te mogen dooden, 
die hem gedeeltelijk schadelijk zijn, of door wier doo- 
ding hij zich eenig nut kan verschaffen. Als wij tot het 
oorspronkelijke begrip van regt, zooals het zuiver in de 
natuur ligt, willen terugtreden, dan moeten wij toestemmen , 
dat het eischt, dat een ieder geregtigd zij nuttige of schadelijke 
wilde dieren te dooden of zich toe te eigenen. Vooral 
moest hij dit kunnen doen, als ze op zijnen grond of bo- 
dem zijn, omdat de dieren daardoor reeds onder zijn bereik 
zijn gekomen. Van deze grondstellingen zijn waarschijnlijk 
ook die staten uitgegaan, welke, in de nieuwere tijden, 
