140 
Van welk middel bedient zich de natuur, om het 
gevogelte, ter regtertijd, aan te sporen in den herfst 
af te reizen, en in de lente weder te keeren? 
Het doen en laten der dieren in het algemeen re- 
gelt zich niet naar voorbedacht overleggen. Het is een 
bewusteloos overgeven aan den wil der natuur, dien 
zij volgen of gehoorzamen. Zij kunnen niets anders 
doen, dan zij moeten doen, en evenmin nalaten te doen, 
wat zij doen moeten. Het is de natuur zelve, die voor 
de dieren denkt en hun gedrag daarnaar regelt; dit 
noemen wij instinkt. De Kneuter , naauwelijks het ei 
ontkomen, strekt reeds zijn nog krachteloos bevend kop- 
je, met opgesperden snavel, naar de voedsel aanbren- 
gende moeder uit. Het hoen, nog met de eijereschaal 
op het voorhoofd, ontloopt het nest, kent dadelijk en 
pikt op , wat het tot voedsel geschikt acht. De aan- 
drang tot levensbehoud is het, waardoor de natuur 
inwendig haren invloed uitoefent; maar in geenen deele 
laat zich alles als instinkt verklaren. Het wild weet 
zeer goed den vreedzamen wandelaar van den het ver- 
volgenden jager te onderscheiden , zelfs , met onloochen- 
bare bedachtzaamheid, gevaren te ontwijken, en elken 
zekerheid gevenden afstand te berekenen. 
Een gelijksoortige aandrang, die den vogel in den 
herfst voortjaagt, en in de lente weder terugvoert, moet 
evenzeer bestaan. In het algemeen toont zich de zucht 
naar verhuizen bij het gevogelte, tegen het einde van 
Augustus en, bij zachter weder, tegen het einde van 
November. Aan eenen prikkel, enkel uit gebrek aan 
