— 156 — 



LicHTEXsTEiN wees vooral op de uitbreiding der ziekte langs 

 de groote wegen en nam in Poloi op het oorlogsveld over- 

 brenging van persoon op persoon waar. 



De meening, dat de cholera wel degelijk besmettelijk is 

 won meer en meer veld en werd vooral gesteund door de 

 groote autoriteit van Max vox Pettknkoeki;, die in 1855 in 

 zijn ..rntersnchungt'n und Hcoljaehtungen über die Verbrei- 

 tnngsart der Cholera"* verkondigde ..dass die alleinige Ver- 

 breitung der ('holera durch Harn und Koth der Mensclien 

 geschehe'". Ook (Ihiesingei; had zich reeds in in dien zin 

 uitgesproken: .,Es ist positiv. dass die Ausleernngen die 

 inticirende Materie enthalten". Von Pettknkofki; meende 

 ,,die Oholerastühle seien allerdings im frischen Zustande, 

 wie sie vom Kranken kommen, noch nicht inficirend. aber 

 sie werden es wenn sie ansserhalb (h'S Organismns in Abtritten, 

 im Bodem noch weitere Entwickelungen durchmachen". Niet 

 iedere bodem is volgens hem evenwel geschikt die verandering 

 tot stand te brengen, alleen een losse, poreuze, voor water 

 en lucht doordringbare en tevens door organische stoften 

 doorvnilde bodem, wiens vochtigheidsgehalte, afhankelijk van 

 de rijzing en daling van het grondwater wisselend is. In 

 het door hem, (TinEsiNGKi; en von Wcndeülich in IHHH uit- 

 gegeven cholera-regulatief, staat de desinfectie aan de spits 

 van de maatregelen tegen de cholera. 



Toch gelukte het aan geen enkelen der vele proef nemers, 

 die zich in verschillende landen daarmede bezig hielde]i. om 

 l)ij dieren de ziekte te doen ontstaan, door hun uitwerpselen 

 van cholera-lijders op de eene of andere wijze toe te dienen. 

 Phuijs van dei; Hoeven verhaalt van een Duitsch medicus, 

 die het bloed en de faeces van een cholera-lij der proefde en 

 stierf. Doch een dronkaard, die, in beschon.ken toestand, 

 cholera-faeces dronk, bleef gezond. Vele waren de feiten, 

 die bewezen dat door het linnengoed van cholera-lijders 

 de ziekte kan woi'den overgebracht. 



In het hoogst belangrijke werk van Edwahd O. Shakesi'eake 

 L'ejwrt on cho/eni in PJiaopf and India, vinden we daarvan 



