— 162 — 



in liet darmkanaal van choUMa-liJdeis gevonden is, iii alle 

 werelddeelen en in elkt' i\ov stMlcrt voorj^ekomcn epidemieën. 

 Het bewijs voor de jnistheid van Koch's conelnsic kon 

 mot'ielijk woideji gelevcid, dieren toch lijden niet aan eholera 

 en proefnemingen op d^-n mensch zijn niet o;eooiloofd. Het 

 toeval leverde echter ilit Ijewijs. Ken arts, die in het 

 Berlijnsche Laboratoriinii met cholera-bacillen proeven deed, 

 werd ziek en kreeg ei'n cholera-aanval. 



VoN Pkttknkofki: heeft, door de omstandighech'n gedrongen, 

 moeten erkennen, dat de cholera-bacterie. in den darminhoiid 

 der lijders gevonden en daaruit gekweekt, zijn x was, maar 

 heeft niet willen toegeven, dat deze bacterie zonder meer 

 in staat zou zijn de ziekte te verwekken. Hij heeft er niet 

 voor terugge<U'insd. ondanks zijn hoogen leeftijd in 18'.»2 op 

 zich zelf de proef te nemen, die i\v juistheid zijner theorie 

 zon bewijzen. Tijdens het heerschen der cholera te Haiiilnn-<i . 

 waar de ziekte zoo hevig woechle, dat er dagen waren 

 waarop 11(»0 peisonen aan haar ten offer vielen en er op de 

 1(100(1 inwoners een sterfte was van 145.1 d.i. ± 1 op 70, nam 

 V()N Pettknkokki; met zijn schoonzoon K.m.mki:i(H te Mihiclu'ii 

 een hoeveelbeul cholera-bonillon in niet bacillen uit H/iiuhmy 

 afkomstig. Te Mi'Dtrhcii heerschte toen geen cholera, (biar 

 was dos geen cholera-localiteit : de l>acillen moesten hen daar 

 dus niet schaden. De uitslag van de proef was, dat beide 

 ziek werden en i'en cholera-aauval kiegen, waarvan zij, daar 

 deze niet bijzonder heftig was, gelukkig herstelden. 



De epidemie, die in 18'.)2 Haiiihimi teisterde en die moet 

 worden beschouwd als een voortzetting van deji in lb83 in 

 Egypte opgetreden epidemie, heeft nieuwe bewijzen geleverd 

 voor de meening, die reeds vroeger door de ('ontagionisten 

 was verdedigd en volgens welke het drinkwater de verspreider 

 zou zijn van de cholera-smetstof. die in eerste instantie 

 afkomstig is uit het lichaam van den cholera-lijder. 



De meening, dat drinkwater de drager kan zijn van allerlei 

 smetstotten is, ik zou bijna zeggen, zoo oud als de wereld. In 

 de heilige Vedas der Hindoes wordt er reeds voor gewaarschuwd 



