— 164 — 



samenwoonde. Zijne moeder had vroeger in Broadstreet 

 gewoond en steeds water gedronken uit bovengenoemde pomp. 

 De zoon braclit nog dagelijks een flescli van dat water voor 

 zijn moeder mede naar Hampstead. De moeder en een op 

 bezoek zijnde nicht, die ook van het water gedronken had, 

 kregen cholera op een oogenblik, waarop in Hampstead geen 

 enkel geval der ziekte voorkwam. Op den 8^*^**" September 

 werd nu de pomp gesloten en de epidemie was ten einde. 



Der stets verneinende Geist vox Pettenkofer vindt natuurlijk 

 een andere mogelijkheid om dit feit te verklaren, en ontkent 

 den invloed van het diinkwater. Stond dit feit alleen, dan 

 had hij misschien het recht daartoe, doch een even sprekend 

 feit en op veel grooter schaal , werd geleverd door de Vauxhall 

 en Lambeth Watercompany in 184U en 1854 in hetzelfde 

 Londen. De A'auxhali en Lambeth Company putten in 1849 het 

 water voor hunne filters uit de Theems binnen Londen, waar 

 de rivier natuurlijk reeds zeer verontreinigd was. De beide 

 maatschappijen verzorgden met drinkwater naburige en onge- 

 veer gelijk groote districten, en concurreerden in bepaalde 

 straten met hunne leidingen zoodanig, dat iu een en dezelfde 

 straat b.v. het huis N°. 28 ziju water van de Lambeth Company 

 en het huis N". 29, dat van de Southwork and Vauxhall 

 Company kreeg. De Lambeth Company verzorgde 24854 

 huizen, met 166906 inwoners, de Vauxhall Company 39726 

 huizen met 268171 inwoners. Gedurende de epidemie 1848/49 

 stierven in de met Lambeth- watei» voorziene huizen 12.5 per 

 duizend van de inwoners, uit de met Vauxhall-water voorziene 

 huizen 11.8 per duizend. Toen in 1854 de epidemie terug- 

 keerde, had de Lambeth Company haar prise d'eau stroom- 

 opwaarts naar Richmond verlegd. Nu stierven van de Lambeth 

 watergebruikers slechts 3.7 per duizend en van de Vauxhall- 

 watergebruikers 13 per duizend. Zelfs von Pettknkofeh 

 moest toen erkennen: „Diese Zahlen predigen so überzeu- 

 gend, dass nichts übrig bleibt, als die Thatsache in ihrer 

 ganzen Schwere anzuerkennen.'' 



Het ligt voor de hand, dat dergelijke waarnemingen 



