— 166 — 



vele wijken van Ba f aria moer moeite op, dan voor den 

 Inlander wensclielijk is. Er^o if^itur haalt hij het niet en 

 voorziet zich van water uit de meest nabij zijnde kali. En of 

 (lat water nu wat meer of minder helder is deert hem weinig. 

 Een tweede bezwaar, dat mijns inziens ook zeer weegt, is de 

 tamelijk hooge temp(M'atuur van het artesisch-water, hetgeen 

 het wenschelijk maakt, dat daaraan de gelegenheid worde 

 gegeven om af te koelen. Ook dit vereischt meer overleg 

 dan met menig Tnlander's gemoed is overeen te brengen. 

 Voeg hierbij het eigenaardig fanatisme, dat bijna iederen 

 bewoner van het zuidelijk halfrond kenmerkt, naast de bijna 

 meer dan alles te wenschen overlatende hygiëne der huis- 

 vesting, kleeding en voeding en alle factoren, voor het welig 

 tieren van nagenoeg iedere besmettelijke ziekte is gegeven. 

 Niet ten onrechte wordt de cholera wel eens genoemd, die 

 Polizei der Natur, want zij straft in tijden waarin zij haren 

 scepter zwaait ieder vergrijp tegen de wetten der hygiëne: 

 onreinheid, onmatigheid zijn hare grootste bondgeuooten. 



Dat de ontdekking van den cholera-bacil als oorzaak der 

 ziekte de door V(.»n Pettexkokkü genoemde persoonlijke, 

 tijdelijke en plaatselijke dispositie in geenen deele verdringt, 

 ligt voor de hand. Daar is geen enkele besmettelijke ziekte, 

 waarvoor niet bepaalde personen ongevoelig (immuun) zijn. 

 Niemand twijfelt aan de besmettelijkheid der pokken en toch 

 hoe vaak ziet men menigen ziekenverpleger of verpleegster 

 zich dagelijks te midden dezer lijders ophouden, zonder dat 

 de ziekte op hen overgaat. Dat er met betrekking vooral 

 tot de cholera voor i(Klereen ook weer kan bestaan een tijdelijk 

 verhoogde gevoeligheid, is duidelijk, wanneer we ons herinneren 

 een dei- eigenschappen van den cholera-bacil n.1. in den gezonden 

 maag door het daarin aanwezig zoutzuur te worden gedood, 

 ledere stoornis in de diegestie, hoe geiing ook, ten gevolge 

 waarvan in het chemisme der verteeringssappen een verandering 

 optreedt, maakt het mogelijk, dat de op een of andere wijze 

 in den maag geraakte cholera-bacillen overgaan in den darm. 

 om daar in korten tijd in ontzaglijken getale te vermeerderen 



