105 



ten der hooge bosschen op alles terugwerkt , waarom het streng 

 verboden diende te worden. 



Om 10 u . v. m. namen wij de terugreis weder aan, waarbij 

 de heer von Below ons nog een eind weegs uitgeleide deed 

 langs eenen nieuwen, door hem aangelegden weg door een 

 ravijn, en na 1 3 / 4 U . waren wij weder te huis. 



Op dezen tocht zagen wij ook overal de sporen van de ver- 

 nieling der bosschen , waarmede men nu ook nog druk bezig 

 was; zelfs koffie tuinen van de beste soort waren hier en daar 

 door het verbranden van verwilderde tuinen vernield, en gedeel- 

 telijk weder op stam gekapt; op enkele plaatsen, waar het 

 bosch of de verwaarloosde tuinen verbrand waren , was de bo- 

 dem , behalve met de asch , letterlijk met sleenen van V2* en 

 grooter bedekt, en toch worden op deze en dergelijke gronden met 

 goed gevolg koffietuinen aangelegd ; wel een bewijs, dat dit ge- 

 steente tot de vruchtbaarheid van den bodem helpt bijdragen. 



Wij zagen ook sommige oude, hoog opgeschoten, wel 15 n . 

 hooge koffietuinen, welke beklommen moesten worden, om de 

 vruchten te oogsten ; de stammen waren evenwel dik en sterk 

 genoeg, om de plukkers te dragen ; beneden was alles kaal, zoo- 

 dat men er door kon wandelen, zonder een takje te raken; zij 

 waren niet verder dan 5 vl . van elkaar verwijderd , en hadden 

 ter hoogte van ± 5 vt . meerdere toppen ; waarschijnlijk waren 

 zij vroeger op stam gekapt geweest; zij zagen er wel niet 

 weelderig uit , maar leverden toch nog steeds een goed product. 



De bevolking scheen mij toe, goedaardig doch vrij onwetend 

 te zijn, dat zich uit hare afzondering in het gebergte wel 

 laat verklaren; zij heeft ook wel eens last van hare nabu- 

 ren uit Gowa en Boni, die hier wel eens paarden komen stelen, 

 hoe weinig waarde die ook hebben, daar ze niet van het edelste 

 ras zijn; maar zij lijden in den drogen lijd dan ook zeer door 

 gebrek aan voedsel, dal ze zelf moeten zoeken, doch slechts 

 spaarzaam vinden. Üe droge stoppels van de djagongvelden 

 eu <lc toppen van rielsoorten zijn voor de paarden nog eene 

 lekkernij. Karbouwen komen hier niet voor. 



