166 



aschregen werd vergezeld, leeft meer bepaald in hunne herin- 

 nering. Seismometrische waarnemingen zouden waarschijnlijk 

 uitwijzen , dat zij dikwijls voorkomen. Deze schokken schij- 

 nen aan te toonen , dat de bodem onmiddellijk wordt aangedaan 

 door den bovengenoemden naburigen vulkanengordel. 



Het ontbreekt geenszins aan leekenen, dat dit deel van Borneo 

 in voorhistorische!] tijd de schouwplaals van krachtige vul- 

 kanische werking was, maar er moet bovendien bewezen wor- 

 den, dal het tijdperk, waarin zij werkten, valt vóór de afzetting 

 der zandsteen-conglomeraten van het eiland, welke, met uitzon- 

 dering van zeer jeugdige afzetsels, de jongste sedimentaire rot- 

 sen van dit deel van het eiland vormen. Men heeft deze 

 vorming toegeschreven aan een later tertiair tijdperk — met 

 welk recht is mij onbekend — wegens de duidelijke aanwe- 

 zigheid van plantaardige overblijfselen in de steenkoollagen, 

 welke baar vergezellen. 



Neemt men de moeielijkheid in aanmerking, die verbonden 

 is aan bel beslissen van vraagpunten omtrent de betrekkelijke 

 ligging der lagen in een land met zulk een rijke vegetatie, 

 waar holen noch mijnen den toegang lot het inwendige der 

 aarde lot op ecne noemenswaardige diepte veroorloven, — be- 

 denkt men daarbij, dat de bezinkings-gesteenlen van groole 

 landstreken in hunne oorspronkelijke ligging belangrijk ge- 

 stoord zijn, dan is het vooralsnog niet mogelijk, de betrekking 

 van de plutonische lol de neplunische gesteenten van het dis- 

 trict te bepalen. Desniettemin ondersteunen de feiten, die ik 

 zelf heb waargenomen, de hypothese, dal de laatste vulkanische 

 uitbarsting van latere dagteekening is, dan alle, behalve de 

 meer moderne afzettingen van schiefers, klei, rolsteenen enz. 

 of met andere woorden , dal zij — ofschoon door een ruim lijd- 

 perk onderling gescheiden — onmiddellijk voorafging aan de 

 droogligging door opheffing van Noordelijk Borneo, hoewel 

 wellicht slechts cene algemcene rijzing van den bodem bege- 

 leidende. 



De sporen dier eruptie vindt men in de aanwezigheid van 



