169 



der Scheikunde, dan mag het hijna overbodig heelen, uwe be- 

 langstelling in te roepen voor het onderwerp zelve. 



Immers, evengoed als de geschiedenis van landen en volken, — 

 evengoed als die der schilder- en andere kunsten enz. belang- 

 stelling wekt, cvenzoo hebben de wetenschappen hare dagen 

 van opkomst en van bloei, hare tijdperken van stilstand en 

 verval, wier aaneenschakeling eene geschiedenis vormt. 



En dat de scheikunde in zich zelve belangwekkend geuoeg 

 is, wordt door het reusachtig aandeel, dat zij in de nijverheid 

 heeft en in onze huishouding, genoegzaam bewezen. Neem b. v. 

 alleen de wijzen , om vuur en licht te krijgen, en stel u voor 

 de walmende vetkaarsen onzer vaderen met hunne snuiters, 

 naast onze gasvlammen en kaarsen met gevlochten pitten; 

 hunne hooge schouwen en haardvuren naast onze verwar- 

 mingstoestellen ; de ingerakelde kolen en de zwavelstokken on- 

 zer grootmoeders naast, onze vuurmakcrs en lucifers ; Avelk een 

 verschil ! en dat alles is de vrucht van betere, scheikundige kennis. 



Toch mag die wetenschap niet bogen op een langen stam- 

 boom of aristokralische afkomst. Terwijl de sterrekunde Plo- 

 lemaeus onder hare beoefenaars lelt, en het spoor harer geschie- 

 denis zich verliest in den nacht der eeuwen; terwijl Aristoteles 

 genoemd wordt als de vader der Natuurlijke Historie, is de 

 scheikunde —als wetenschap van gister — van de vorige eeuw. 



De ouders dezer wetenschap waren al even weinig van goede 

 reputatie : de gouddorst deed de alchemie geboren worden, zoe- 

 kende naar den steen der wijzen, en het verlangen naar eeuwige 

 jeugd deed zoeken naar het levenselixer, dat, niettegenstaande 

 de menschlievende pogingen van Holloway, Liebig, Popp en 

 zoovele anderen, nog maar niet is gevonden. Al die middelen 

 zijn levenselixers voor fabriekantcn , verkoopers, en couranlen- 

 uitgevers, maar minder voor de patiënten. Kan men hen, die, 

 spccnlcercnde op de onkunde en de lichtgeloovigheid van het 

 publiek , allerlei levenselixers aan den man trachten te brengen, 

 niet genoeg brandmerken, men heeft over de alchemisten vaak 

 wat te eenzijdig den staf gebroken. Onder hen waren onge- 



