172 



de samenstelling der lucht onbekend was , evenals die van het 

 water, en die meenden, dat de lichamen hij verbranding lichter 

 werden: — allemaal zaken, die wij nu gemakkelijk aantoonen. 

 Wanneer ik dit marmer met azijn of zoutzuur overgiet, ont- 

 wijkt er onder opschuimen een gas, dal lakmoes rood kleurt, 

 kalkwater troebel maakt, en eene vlam uitdooft: het is zoo 

 zwaar, dal ik het gemakkelijk, even als eene vloeistof, van het 

 eene glas in het andere schenk: zie! eene vlam die eerst in dit 

 glas werd uitgedoofd, blijft nu rustig voortbranden , maar 

 wordt in dit andere glas uilgebluscht. Het gas is koolzuur 

 de «vaste lucht" van van Helmont. Door een galvanischen 

 stroom ontleed ik hier water en vang in twee buizen hel 

 opstijgende gas op. Het eene gas brandt met eene nauw zicht- 

 bare vlam: het is de waterslof. Hel andere, in maat maai- 

 de helft van het eerste, onderhoudt niet alleen de verbran- 

 ding, maar wanneer ik deze slechts glimmende houtspaan 

 er in dompel, gaat die op nieuw met een schitterend licht 

 branden. Dit gas is de zuurstof, de z uurmaker. Waarom 

 hel dien naam draagt blijkt uil deze proef: Breng ik in deze 

 flesch mei zuurstof een stukje glimmende houtskool dan staal 

 hel plotseling geheel in gloed. Giet ik nu lakmoesvochl in 

 de flesch , dan wordt de kleurstof rood , en voeg ik er kalk- 

 water bij, dan wordt de inhoud wel weder blauw, maar Iege- 

 lijk troebel. Door kool in zuurstof te verbranden krijg ik dus 

 de vaste lucht van van Helmont: hel ons uit mineraalwater, 

 bier en champagne bekende koolzuur. Verbrand ik zwavel 

 in deze flesch met zuurstof, waarin nog eenig water is, dan 

 krijg ik eveneens eene zure vloeistof. Dewijl dezelfde slof bij 

 verbranding van zwavel aan de lucht ontslaat, moet daarin 

 zuurstof zijn, maar omdat de verbranding minder hevig is, moet 

 er tegelijk iels in de lucht zijn dal de verbranding matigt. 

 Hoeveel zuurstof er in de lucht is, kan ik beter dan door ver- 

 branding te welen komen, door in eene afgesloten ruimte lichamen 

 te brengen, die de zuurstof langzaam maar zeker opslurpen. 

 Phosphorus kan daarvoor dienen, maar liever nemen wij een 



