175 



h. v. is kalk met koolzuur, maar Ier verkrijging er van moet 

 men nauwkeurig 56 gram kalk met 44 gram koolzuur veree- 

 nigen. Neemt men meer koolzuur, dan neemt dit meerdere 

 volstrekt geen deel aan de vorming van het krijt, neemt men 

 minder, dan gaat een deel der kalk niet in krijt over. Wat 

 nu voor het krijt waar is, vond men ook bevestigd voor een 

 •zoo groot aantal andere lichamen, dat men besliste tot de alge- 

 meenheid er van. Kortom men vond, dat het woord van den 

 Oud-Teslamentischen dichter: «Hij heeft het alles afgepast 

 naar maat en getal" meer is dan een dichterlijk idéé — het is 

 letterlijk waar. Dalton breidde het gevondene nog uit en zie- 

 hier, vrij weergegeven, wat hij vond. Het onzichtbare reuke- 

 looze gas (geen rook van smeulende stoven) dat sommigen 

 uwer in de kerken van het moederland hoofdpijn bezorgde, 

 bestaat, even als het koolzuur uit kool en zuurstof maar in 

 andere verhoudingen. 



Koolzuur bevat op 5 gr. Kool 8 gr. Zuurstof. 



Kooloxijde » » 5 » » 4 » » 



Koper vormt met zuurstof twee verbindingen, eene roode en 

 eene zwarte. 



Ue eerste : Koperoxijdul bevat op 4 gr. Koper Va g»'- Zuurstof. 



De tweede : Koperoxijde » » 4 » » 1 » » 



Kwik en Jodium vormen twee verbindingen, eene gele en 

 eene roode. 



Kwik iodutir bevat op 2 gr. Kwik IV4 gr. Jodium. 



Kwik iodide » » 2 » » 2V2 » " 



Nu zijn verbindingen van Kool met Zuurstof, van Koper met 

 Zuurstof, of van Kwik met Jodium , afwijkende van genoemde 

 verhoudingen, nog niet verkregen: dat wil zeggen, de scheikun- 

 digen meenen : zij zijn niet te verkrijgen. Kortom, terwijl som- 

 mige grondstoffen zich slechts in ééne verhouding vereenigen, 

 doen anderen dit in 2, 5 zelfs in vijf verhoudingen, maar dan 

 altijd zóó, dat wanneer b. v. één gram eener slof zich met 

 5,01 gr. eener andere vereenigt, wel de mogelijkheid beslaat om 

 verbindingen te maken van l gram met 6,02 of 9,05 gr. maar 



