177 



Wat ik u mededeelde is nog geen eeuw oud; toch behoort 

 het voor ons tot den grijzen voortijd. Stilzwijgend ga ik die 

 baanbrekers voorbij , die ons gezichtsveld meer of minder ver- 

 ruimd hebben om ten slotte nog een blik te slaan op het 

 streven der hedendaagsche scheikundigen. 



Niet langer als op het einde der voorgaande eeuw zijn het 

 bijna uitsluitend onbewerktuigde stoffen, die den arbeid der 

 scheikundigen in beslag nemen. In de eerste helft onzer eeuw 

 meende men nog, dat er een zeer groot verschil bestond lus- 

 scken de wetten der onbewerktuigde en die der bewerktuigde 

 scheikunde. Daar komt in 1828 de duitsche scheikundige 

 Wöhler, en toont aan, dat eene stof, ureum geheeten,*die uit het 

 bloed van den mensch wordt afgescheiden, ook kan verkregen 

 worden uit anorganische stoffen. Met deze ontdekking was 

 de eerste mokerslag gedaan op den muur, die de organische 

 van de anorganische scheikunde scheidde; en met versnelde 

 kracht is die muur gaandeweg gesloopt. De "levenskracht" 

 is nog nimmer uit een kroes gesublimeerd: de damp er van 

 scheen al te subtiel; daarom hebben wij de levenskracht met 

 de katalyse maar ten grave gebracht: tegenwoordig erkennen 

 wij liever onze onkunde, dan den lieden woorden voor denkbeel- 

 den te geven. 



Weldra vond men het middel om mostaardolie te krijgen 

 zonder van mostaardzaad gebruik te maken en moerasgas te 

 maken zonder van bewerktuigde sloffen — d. i. zonder van 

 » levenskracht" — gebruik te maken. De Hoogleeraar Hoffmann 

 leerde de bereiding kennen van eene geheele reeks stoffen, die 

 men organische basen noemt en die ook al, zoo men meende, 

 alleen onder den invloed dier kracht werden gevormd. 



Op hel einde der eerste helft onzer eeuw was het materiaal 

 van organische lichamen, die uit onbewerktuigde sloffen kunnen 

 worden opgebouwd — dal is de eigenaardige zinrijke term — 

 zoo groot, dal de beschrijving er van door Berthelot een dik 

 boekdeel vult. Waar men b. v. in 1840 spreekt van het op- 

 bouwen van enkele stoffen als van op zich zelf slaande bewer- 



42 



