104 



bij het intreden van den suikeroogst, te Socrabaija ven 

 aanvang nemende, zoo werd ik tot mijn groot leedwezen 

 ten gevolge der ziekte van wijlen Dr, Fromberg, reeds kort 

 hierna naar Buitenzorg teruggeroepen, zoodat ik op het 

 laatst derzelfde maand, de zoo welwillend aan mij betoon- 

 de gastvrijheid en medewerking van zoovelen, Avelke in 

 eertsgenoemde uitstekende residentie, belang in mijn' ar- 

 beid stelden, niet verder genieten mogt. 



In de fabriek Krian, destijds onder het beheer van den 

 heer van Delden , waren eenige metalen chaudieres aan- 

 wezig , in ieder van welke door middel van stoomhitte , 

 SOOO n. k. sap, te gelijk konden worden verkookt. De 

 verkoking liet hierbij niets te wenschen overig; zij had 

 snel plaats en was met spoed volbragt; verschil in snel- 

 heid van koken , met die van het sap op open vuur ver- 

 hit, was indedaad niet waartenemen. Wanneer dus door 

 deze wijze van sapverdamping voordeel was te behalen , 

 daarin bestaande, dat minder kristalliseerbare suiker (riet- 

 suiker) in onkristalliseerbare suiker (siroop) werd omge- 

 zet, dan het geval Avas met het sap op open vuur ver- 

 kookt wordende, dan ware eene meer algemeene toepas- 

 sing wensclielijk te achten. De zaak diende evenwel naauw- 

 keurig beslist te worden , aangezien door de praktijk nog 

 op geen voordeel was gewezen ; behalve de groote uitgaven 

 toch voor den aankoop der genoemde chaudieres benoo- 

 digd , vereischten zy cene dusdanig groote hoeveelheid ver- 

 liitten stoom , om tot den vereischten graad van warmte 

 te worden gebragt, dat de geldelijke uitgaven hieraan ver- 

 knocht, veel grooter waren, dan diegene welke voor het 

 onderhoud der gebruikelijke vuurhaarden en suikerpannen , 

 werden gevorderd. 



Ten mijnen genoegen nu, verdampte de heer Van Del- 

 den, te gelijkertijd zijn gedefeceerd sap volgens beide me- 

 thoden, op open vuur en door middel van stoomhitte dus , 

 terwijl ik veider door de bereid wil bgheid van den heer 

 A'aii Lawick, ciMCiuiiir dei- siiikci-rabrick I'alonj'-lx'iido , zeer 



