115 



voor een deel bij het persen in het rietsap overgaan als 

 omhuld en mede naar boven gevoerd , juist zooals dat ge- 

 schiedt bij het klaren (helder maken) van vruchtsappen 

 met eiwit. 



5. wordt, voorondersteld dat het rietsap, zooals dat dik- 

 Mdjls op het laatst van den oogst plaats heeft, reeds in 

 gistenden toestand verkeert, door de aanbrenging der hitte, 

 deze gisting onmiddelijk in zijne verdere uitwerking ver- 

 stoord. 



4. Worden door de toevoeging van den kalk de plan- 

 tenzuren , welke in het sap soms in vrijen toestand aan- 

 wezig mogten zijn (dit laatste is zelden het geval, het 

 vrije zuur is meestal koolzuur) veronzijdigd en aan den 

 kalk gebonden en dus de zure reaktie van het sap tegen 

 gegaan ; de plantenzuren aan potasch of soda in oplosbaren 

 toestand verbonden vrijgemaakt en in onoplosbare kalk- 

 zouten veranderd. 



5. Grijpt er met den kalk en de proteïne houdende zelf- 

 standigheden eene verbinding plaats , welker waren aard 

 echter nog niet met volkomene zekerheid is bepaald. 



6. Eindelijk, ontstaat er steeds ontwikkeling van am- 

 monia, en dat somtijds zoo duidelijk, dat men deze zeer 

 goed door den reuk kan waarnemen (hoogst waarschijn- 

 lijk door de werking van den kalk en de hierdoor vrij- 

 gemaakte alkaliën op de verhit wordende eiwitachtige stof- 

 fen veroorzaakt). 



Dit nu is in de hoofdzaak de rol welke de Avarmte en 

 het chemismus bij de defekatie van het rietsap spelen ; wij 

 geven deze verklaring echter met de vaste overtuiging, dat 

 de juiste werking van beide agentia, nog niet naar be- 

 hooren is toegelicht maar meenen in eene populaire bij- 

 drage zooals deze is, hierover niet verder te mogen uit- 

 weiden; het belang der defekatie van het rietsap zal, wij 

 houden en ons van overtuigd, doorliet bovenstaande reeds 

 voldoende geschetst wezen. 



Ondertusschen zoude men aangaande dit defekatie stel- 



DL. XXI * 



