203 



tegenstaande eene zoodanige 4 jaren lange mishandeling en 

 Gaspar Hauser'sche opsluiting, toch nog genegen waren aan 

 hunne oorspronkelijke neiging te gehoorzamen en tot hooge, 

 slanke boomen op te schieten, zoodra zij, verlost van den 

 vroegeren dwang , overgebragt waren in gepastere omgevin- 

 gen en in de schaduwen van het bosch. 



Hierbij werd, dit valt niet te ontkennen, de ervaring 

 gemaakt, dat de G. Galisaya veel gevoeliger jegens uiter- 

 'lijke inwerkingen, als het ware, meer teeder van aard is ^ 

 dan de G. lucumaefolia. Maar gelukkig tevens kan de om- 

 standigheid geheeten worden, dat andere kina-aanplantin- 

 gen in andere gedeelten van Java bestaan, dewijl anders 

 het schrale voorkomen en het veelvuldige afsterven der 

 Galisaya-boomen te Tjibodas ligt aanleiding zou kunnen 

 geven tot het opmaken van eene algemeene gevolgtrekking, 

 als b. V. die: dat zij het vermogen tot akklimatisatie op dit 

 eiland over het geheel niet bezitten. Maar het ligt voor de 

 hand, dat dit eene verkeerde konklusie zou zijn. De oor- 

 zaken toch , welke den ongunstigen toestand der genoemde 

 kina-boomen ten gevolge hadden , zijn zoo zuiver plaatselijk 

 van aard, zoo geheel en al beperkt tot deze eenige lokali- 

 teit, den bergrug van Tjibodas, dat men onwillekeurig ge- 

 noodzaakt is aan de bewoners van Demokriet's geboorte- 

 plaats te denken, om het slechts eenigzins begrijpelijk te 

 vinden, hoe het mogelijk was, dat menschen over het ge- 

 heel hier kina-boomen hebben kunnen planten. Een prach- 

 tig huis sloopen en in zijne plaats, midden op het puin, 

 eene hut van stroo of alang-alang bouwen, om daarin te 

 wonen, — of het hoogstammig woud uitroeijen en in zijne 

 plaats dadap-boomen planten, om de kina-boomen daar- 

 mede te beschaduwen (die N. B. viermaal zoo hoog moeten 

 worden), — zijn deze handelingen niet volmaakt analoog? 

 Wat aangaat de tjadasbank, ik heb verscheidene van die 

 plaatsen , waar kina-boomen gestaan hadden, doen zuiveren 

 en omheinen, opdat zij door reizigers, die dit mogten wen- 

 schen te doen, met alle gemak kunnen worden onderzocht. 



