227 



iiiige woLitlgeboomte, dat vervangen werd door een boschaadje 

 van veel kleinere hoornen met scheef gegroeide en ge- 

 hogene stammen bestaande bijna uitsluitend uit Thibaudia 

 (Agapetes) vulgaris (mihi), met een verbazende hoeveelheid 

 van Pteris en Mertensia-soorten bij wijze van geheele bed- 

 dingen of kussens tusschen hare stammen en 2° het ver- 

 scliijnen van witkleurige, vergane steenbrokken , die van 

 dezelfde grens af, waar het hoogs tammige woud door de 

 Thibaudia's en varenkruiden werd vervangen, meer en meer 

 de bovenhand verkregen. Het is duidelijk, dat beide ver- 

 schijnselen in een noodzakelijk oorzakelijk verband staan. In 

 mijn Java I, bladz. 630, heb ik melding gemaakt van den 

 plantengroei der kraters en aldaar slechts als derden grond 

 van het plotselinge verschijnen dezer kraterboomen aange- 

 haald, dat waarschijnlijk de hoedanigheid des bodems zelve 

 een' grooten invloed op het groeijen der gemelde boomen 

 uitoefent; welligt wordt hun wasdom bevorderd door de 

 vergane of ontbondene lava , door die brei- of modderachtige 

 stoffen, welke door de werking der zure vulkanische dam- 

 pen op de vaste lavarots worden voortgebragt; ten opzigte 

 van l'teris incisa mag dit niet in het minste worden be- 

 twijfeld, uithoofde deze plant nergens en op geen' anderen 

 bodem zoo buitengewoon welig groeit als op den zuren , 

 aluin bevattenden , met zwavelmelk (lac sulfuris) vermeng- 

 den bodem der kraters in de atmospheer van zwaveligzuur 

 of zwavclwaterstofgas, waarvan ze op die plekken gedmüg 

 omgeven is. Eene opmerkelijke bevestiging hiervan, ja een 

 blijkbaar bewijs van de afhankelijkheid, die er bestaat bij 

 zekere planten van kwalitatief naauwkeurig bepaalde bo- 

 demsoorten , is mij later bekend geworden. Er groeit op 

 den breeden zuidrand van den G. Tangkoeban-praoe , ge- 

 middeld 6000 voet hoog, eene boomsoort uit de familie der 

 Myrtaceae , Syzygium rostratum DG. (Jambosa tenuicus- 

 pis Miq. ') en tiert aldaar zoo welig, dat in velestreken, 



') De etiketten Djati-kalangan, Pangalengan, opgegeven in Miquels Flora 

 bladz. 431, berusten stellig op eene vci-vvisscling. 



