301 



heer van het hospitaal van the Prince of Wales Island, 

 gaf eene verhandeUng in het licht, waarin hij die geheele 

 zaak historisch heeft behandeld, i) 



In 1845 zond Dr. Montgomerie eene nota over die stof 

 aan de Geneeskundige Maatscliappij in Bengalen, en in dat 

 zelfde jaar werd zij in Europa bekend. Het was Dr. Al- 

 meida , die haar invoerde en toezond aan the Society of 

 Ai'ts te Londen, welke, in den aanvang, aan dat produkt 

 slechts weinig opmerkzaamheid schonk, doch later het be- 

 lang daarvan begon in te zien, en van dien tijd af aan 

 was de belangstelling steeds klimmende, gelijk dit in bij- 

 zonderheden zou kunnen worden aangetoond, maar het- 

 geen zeker nergens meer en beter door kan uitkomen, dan 

 door de bekende omstandigheid, dat de groote exploitatie 

 op Singapoera, ook den laatsten getah-pertja of zoogenaam- 

 den „toeban" boom, heeft doen verdwijnen. 



Die boom behoort tot de natuurlijke familie der Sapo- 

 teën en hij bereikt bij eene middellijn van 2 — 5 voeten, 

 eene hoogte van 60 — 70 ! In zijn voorkomen gelijkt hij op 

 den doeren, maar de bladen zijn van ondermeer roodach- 

 tig-bruin gekleurd. Sir Wiil. Hooker bragt hem tot het 

 geslacht Isonandra R. Wight ie. t. 5o9 en 560 (Sideroxyli 

 sp. Wall. vid. Decand. Prodr. VIII 187). Decandolle telde 

 vier soorten van Isonandra en de latere onderzoekingen in 

 ^'ederlandsch Indië hebben er meerdere andere doen 

 kennen en de noodzakelijkheid doen ontstaan eener split- 

 sing van het geslacht Isonandra, welke reeds na de be- 

 kendwording der afbeeldingen van Wight was gebleken. 



Het is hier de vraag niet, en het zou mij bovendien, bij 

 gemis aan eou' volledigen iiterarischen apparatus, onmo- 

 gelijk zijn, uit te maken, of Isonandra gutta Hook. niet de 

 type van een nieuw geslacht behoort te zijn. Hiertoe zou 

 men meer volledige exemplaren behoeven, dan ik ooit heb 

 mogen bezitten. 



'i New Edinb. Phil. Journ. Jan. li 



