403 



verantleren. De zee stoof daarbij met vreesseüjk geweld te- 

 gen het zuidelijke strand van Banda-neira op, om ver- 

 volgens weder zachtkens tot haren gewonen stand terug te 

 keeren. 



Deze schok heeft evenwel geene schade aangerigt. 



Ternate. — Gedurende de maand September was op Ter- 

 nate het weder bij afwisseling drukkend warm of door zware 

 zuidelijke winden zeer koel. 



Den 2den en 21sten September werden ligte schokken 

 van aardbeving waargenomen. De berg van Ternate rookte 

 slechts bij tusschenpoozen. 



(Javasche Courant 26 Nov. 18U9 no. Ou.) 



Bezoeki. — ^ Sedert eenigen tijd hebben geruchten geloopen, 

 dat de in deze residentie gelegen berg Raun , die geacht 

 wordt vroeger een vulkaan te zijn geweest, op nieuw ken- 

 teekenen van Averking door het ontlasten van rook gaf. 



Een onderzoek heeft deze geruchten waar bevonden; men 

 heeft echter tot nog toe geene uitw^erping van vuur waar- 

 genomen. 



(Javasche Courant 14 Dec. 1849 No. 100) 



Manado. Aardbevingen werden steeds, doch in ligten graad 

 waargenomen. Dit natuurverschijnsel herhaalde zich sedert 

 de maand Juny 1859 bijna dagelijks in meerdere of min- 

 dere mate. 



« Door hevige regens trad op den 5den en 6den Novem- 

 ber de rivier Wawesing in de afdeeling Belang buiten hare 

 oevers, ten gevolge waarvan de hoofdnegorij ongeveer ter 

 hoogte van een voet overstroomd werd. Eene nieuwe mon- 

 ding der rivier echter, die zich weldra vormde en Avaar- 

 door het overtollige water een' uitweg vond, deed sjioedig 

 het omliggende land weder droog vallen. 



Banda. — Den ISden Oktober werd eene korte, maar 

 vrij hevige aardschudding waargenomen in de rigting van 



