404 



het noord-westen naar zuid-oosten ; de vuurberg wierp 

 gedurende de geheele maand meer dan gewoonlijk dikke 

 rookwolken uit. 



Gedurende Oktober waaiden tamelijk sterke winden uit 

 het zuid-oosten en oosten, van tijd tot tijd vergezeld van regen. 



Gedurende dien tijd des jaars heerscht doorgaans droogte, 

 windstilte en sterke hitte. 



Ternate. — Den 8sten, 17den en 3 Osten Oktober, alsmede 

 den Uden en 16den November hadden wederom op Ter- 

 nate eenige schokken van aardbeving plaats, die echter 

 geene schade hoegenaamd aanrigtten. Die van den 8sten 

 Oktober werd te Ternate omstreeks te 2 ure in den na- 

 middag gevoeld en was niet bijzonder hevig. Te gelijker 

 tijd werden echter op het zoogenaamde achterland (oostkust 

 van Halmaheira) zeer sterke schokken waargenomen en te 

 Khouw was de golving van den bodem zoo hevig , dat men 

 ter naauwernood op de beenen kon blijven staan. Ver- 

 scheidene op palen gebouwde woningen der Alfoeren stort- 

 ten aldaar in, terwijl gabba-gabba en zelfs planken wo- 

 ningen , op den beganen grond gebouwd , de schokken niet 

 weerstonden. 



(Javasche Courant 4 January 1860 No. 1.) 



Banda. — In den nacht van den 7den op den 8sten No- 

 vember is eene korte, maar tamelijk sterke aardschudding 

 gevoeld. 



Manado. — Het weder, reeds ongunstig gedurende de 

 maand November jl. werd in de daaropvolgende maand 

 nog ruwer en onstuimiger. Op den 1 Oden December barstte 

 eindelijk boven deze residentie een geweldige, zich soms 

 tot orkaan verheffende storm los, welke gedurende drie 

 dagen aanhield. De schade, daardoor aan de aanplantingen, 

 woningen, bruggen en wegen toegebragt, is niet onbedui- 

 dend. Van het jonge miloegewas, hetwelk zich pas tot 

 vruchtgeving gezet had , is in de meeste distrikten een 



